دانشگاه صدا و سیما

1399/10/14

تعداد بازدید:531

نام خبرنگار:مریم شایگان

با ارائه استادان و پژوهشگران؛

نشست تخصصی«مکتب سلیمانی و بایسته‌های تولید هنری و رسانه‌ای» برگزار شد

در اولین روز از همایش علمی رسانه و مکتب سلیمانی، نشست تخصصی با عنوان «مکتب سلیمانی و بایسته‌های تولید هنری و رسانه‌ای» برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه صداوسیما، در ابتدای این نشست، علی نهاوندی مقاله خود با عنوان «ارتباطات غیرکلامی در مکتب شهید سلیمانی» را ارائه کرد و گفت: شهید سیلمانی شخصیتی است که در حوزه‌های مختلف قابل طرح و بحث است؛ ایشان علاوه بر این که در حوزه نظامی، دفاعی و امنیتی دارای نفوذ بود، در حوزه دیپلماسی بین‌المللی نیز قدرت داشت. یکی از موضوعاتی که برایم بسیار تعجب‌آور بود این است که کسی که در حوزه نظامی و امنیتی کار می‌کند، چگونه می‌تواند موج مردمی در جامعه ایجاد کرده و در دل مردم تا این اندازه نفوذ کند. به ویژه انکه ایشان سخنرانی‌های مردمی زیادی هم نداشته است. با بررسی‌هایی که روی این سوال داشتم به موضوعی رسیدم که به نظرم راز محبوبیت ایشان است و آن هم ارتباطات غیرکلامی ایشان در برخورد با افراد و گروه‌های گوناگون است.
وی بیان داشت: در باب اهمیت ارتباطات غیرکلامی‌باید بگویم که ارتباطات کلامی نمی‌تواند جایگزین ارتباطات غیرکلامی‌شود در حالی که ارتباطات غیرکلامی می‌تواند جای خالی ارتباط کلامی را پر کند. علاوه بر این، ارتباط غیرکلامی منعکس‌کننده ارزش‌های فرهنگی است و براساس غریزه نیز شکل نمی‌گیرد.
نهاوندی با اشاره به مولفه‌های ارتباط غیرکلامی‌گفت: با بررسی‌هایی که داشتم به چند مولفه مهم در ارتباطات غیرکلامی‌شهید سلیمانی رسیدم که می‌خواهم آنها را بیان کنم. اولی نوع رفتار ایشان با قشرهای مختلف است. خاطراتی که از ایشان نقل می‌شود یا تصاویری که از او به جای مانده است، بازگوکننده نوع رفتار خاص ایشان با عموم مردم است. برای مثال دست دادن یکی از موضوعاتی است که در دین ما نیز بسیار مورد تاکید قرار گرفته است. مورد دوم صمیمیت ایشان در ارتباط با مردم است. ایشان در برقراری ارتباط با مومنان، چه ارتباطات کاری و چه غیرکاری صمیمیت داشته و به نظرم این موضوع در ارتباط غیرکلامی ایشان بسیار اثرگذار بوده است. موضوع بعدی که توجهم را جلب کرد، احترام ایشان به گروه‌ها و افراد مختلف است. مورد بعدی توجه ویژه ایشان به فرزندان شهداست. شهید سلیمانی به شدت نسبت به فرزندان و خانواده شهدا توجه داشتند.
وی اضافه کرد: به نظرم توجه به این شاخص‌های رفتاری یکی از موضوعاتی است که باید بیش از گذشته مورد توجه رسانه‌ها قرار گیرد. بیان این مولفه‌ها از طریق رسانه‌ها و به ویژه رسانه ملی تاثیر فراوانی روی آحاد جامعه دارد. همانطور که نوجوانان ما فلان فوتبالیست و هنرمند را به صورت دقیق می‌شناسند، باید قهرمان ملی کشورشان را نیز بشناسند.
سعدالله زارعی دیگر سخنرانی بود که در این جلسه مقاله خود با عنوان «گفتمان رسانه طراز مکتب سلیمانی» را ارائه کرد. وی گفت: در این مقاله می‌خواهم با رویکرد توصیفی و تحلیلی به این سوال پاسخ بدهم که رسانه طراز شهید سلیمانی چه گفتمانی دارد و چگونه می‌توان این گفتمان را ترویج کرد؟ برهمین اساس به نظر می‌رسد که در ابتدا باید مروری بر ویژگی‌های شخصیتی سردار سلیمانی داشته باشیم.
زارعی اضافه کرد: یکی از ویژگی‌های سردار سلیمانی این است که متدین است اما آلوده به افکار تحجهدآمیز نیست. همچنین او بالاتر از ولایت‌مداری، جنبه دیگری دارد که او را متمایز کرده است و آن هم ولایت‌افزایی است. به این معنا که با کنش و رفتار خود جذب حداکثری کرده و از این طریق ولایت‌افزایی می‌کند. در وصیت‌نامه ایشان دیدید که از هر گذرگاهی استفاده می‌کرد تا توجهات را به سمت ولایت فقیه و رهبر معظم انقلاب ببرد.
وی تاکید کرد: شهید سلیمانی در مورد مردم نیز معتقد بود که همه انقلابی‌اند به جز موارد خاص. ایشان حتی معتقد بود که نباید تقسیم‌بندی کرد. یکی دیگر از جلوه‌های این سردار شهید، درایت و عقل اوست. نمونه بارز آن را در ماجرای همه‌پرسی کردستان که دسیسه‌ای از سوی دشمنان بود، دیدید. ایشان جلسات متعددی با گروه‌های مختلف برگزار کرد و به واسطه عقل و درایتی که داشت این خطر بزرگ را در منطقه دفع کرد.
زارعی خاطرنشان کرد: یکی دیگر از ویژگی‌های سردار سلیمانی این بود که خیلی سریع سازمان‌های چابک و فعال در کشورهای مختلف درست می‌کرد. امروز ایشان شهید شده است اما در تمام کشورهای منطقه نهادهای مردمی تاسیس کرده است که علیه جبهه کفر و استکبار فعالیت می‌کنند. شهید سلیمانی به رسانه بسیار اهمیت می‌داد. او توانست امپراطوری رسانه‌ای قدرتمندی در منطقه ایجاد کند که نمونه آن ده‌ها روزنامه و چند شبکه تلویزیونی در کشورهای محور مقاومت است که به زبان‌های مختلف فعالیت می‌کنند.
این استاد دانشگاه در پایان گفت: با بررسی ابعاد فکری و شخصیتی سردار سلیمانی می‌توان به این نتیجه رسید که رسانه‌ای طراز است که برای جمهوری اسلامی آورده داشته باشد. رسانه مقاومت توحید محور است، اخلاص در عمل دارد، ولایت محوری اصلی خدشه‌ناپذیر در آن است و توجه ویژه به معاد دارد.
غفاری قدیر، سومین سخنران این جلسه بود که همراه با علی پژوهش مقاله خود با عنوان «حاج قاسم به مثابه رسانه، مفهوم‌شناسی رسانه مقاومت در پرتو استعاره شهادت» را ارائه کردند. غفاری قدیر با مقایسه رسانه لیبرال و رسانه مقاومت گفت: به نظرم شان این همایش فارغ از پرداختن به شهید سلیمانی توجه به رسانه مدرن برای صورت بندی نظریه رسانه انقلاب است. ما می‌توانیم از شخصیت سردار سلیمانی برای صورت‌بندی رسانه‌ای استفاده کنیم که دغدغه انقلاب و مقاومت را داشته و از رسانه لیبرال سنتی فاصله دارد.
وی اضافه کرد: دقت داشته باشید که رسانه مقاومت در برابر رسانه لیبرال قرار دارد و حتی از نظر فرم و محتوای برنامه‌سازی نیز دارای تفاوت‌های زیادی با آن است. هر چه قدر که رسانه‌های لیبرال فرم‌های سرد نظیر تاک‌شوها را در دل خود دارند اما رسانه‌ مقاومت باید از فرم‌های گرم استفاده کند. پخش سخنرانی، عکس و تصویر سردار سیلمانی از جمله فرم‌های گرم است.
در ادامه، علی پژوهش صحبت کرد و با معرفی مقاله خود گفت: انقلاب اسلامی مدل جدیدی از حکومت را به ما نشان داد که مبتنی بر ولایت فقیه است و با حکومت‌های قبلی تفاوت‌های زیادی دارد. در چنین حکومتی نمی‌توانیم رسانه خود را مبتنی بر سیاست‌های دیگری که از رسانه لیبرال به ما رسیده است بگذاریم. در حقیقت باید تئوری‌های جدیدی مبتنی بر الگوهای خود که همان محور مقاومت است داشته باشیم و براساس آن عمل کنیم.
وی اضافه کرد: دقت داشته باشید که رسانه یکی از ابزار قدرت است و به بسط فرهنگ کمک می‌کند. اگر می‌خواهیم اقتصادمان مقاومتی شود، رسانه مان نیز باید مقاومتی شود. ما در این مقاله نظریه رسانه لیبرال را بررسی کردیم. این رسانه براساس مولفه‌های خود عمل می‌کند و برای استیلای ذهن تمایل بیشتری به استفاده از فرم‌های سرد دارد. در نقطه مقابل، رسانه مقاومت و رسانه اسلامی‌براساس تعقل کار می‌کند و مبانی متفاوت‌تری دارد. برهمین اساس، برنامه‌هایی که در آن تولید می‌شود نباید مبتنی بر تفکرات لیبرالیستی باشد.
این محقق با اشاره به نتایجی که از پژوهش خود گرفته است، گفت: به نظرم برای تحقق گام دوم نیازمندیم که از تئوری رسانه لیبرال عبور کرده و تئوری رسانه مقاومت را بچینیم. همچنین باید توجه داشت که گاها رسانه می‌تواند فراتر از تعریف مرسوم آن عمل کند. وقتی اربعین و حاج قاسم خود به تنهایی می‌توانند به مثابه یک رسانه عمل کنند، پس باید در تفکرات رسانه‌ای خود تغییراتی ایجاد کنیم. کسی مثل شهید سلیمانی که الهی زندگی می‌کند، بعد از فوتش نیز ضریب رسانه‌ای دارد.
سخنران پایانی این پنل تخصصی، احمد زرنگار بود. او با تاکید بر اهمیت الگوسازی رسانه‌ای گفت: شخصیت‌های اثرگذار و ارزشی همواره شایستگی قابل توجهی برای الگوسازی دارند چراکه الگوگیری از آنان زمینه را برای موفقیت‌های دیگر هموار می‌کند.
وی اضافه کرد: ما در این مقاله 10 ویژگی شاخص شهید سلیمانی را احصا کرده و معتقدیم که رسانه‌ها باید با تاکید بر این ویژگی‌ها الگوسازی کنند. ایمان و توکل به خدا، اخلاص و تواضع، عشق به اهل بیت، تبیعت محض از ولایت فقیه، بصیرت و آگاهی، فعالیت در جبهه مقاومت عقلانیت توام با شجاعت و غیرتمندی دینی، خدمت به مردم و محبوبیت جهانی، شهادت‌طلبی و مبارزه با استکبار ویژگی‌های خاص سردار سلیمانی هستند. رسانه باید از این مکتب الگوسازی کند چرا که در این صورت می‌تواند جامعه را به سمت مسیری دقیق ببرد و روحیه حاج قاسم را تکثیر کند.
او درخصوص برخی از این ویژگی‌ها توضیح داد و گفت: در مورد اخلاص و تواضع شهید سلیمانی باید بگویم که ایشان تربیت‌شده مکتب امام علی است و راز محبوبیت ایشان در مردم همین تواضع است. در مورد تبعیت ایشان از ولایت فقیه باید بگویم که ایشان با اینکه صاحب نظر بود اما تابع ولایت بود و با این تبیعیت می‌خواست ولایت‌مداری را به همه نشان بدهد و بفهماند. این موضوع را در وصیت‌نامه ایشان به خوبی می‌بینید. فعالیت ایشان در جبهه مقاومت مصداق دقیقی از آیه 23 سوره احزاب بود که در افتتاحیه این همایش بارها در مورد آن صحبت شد.
وی تاکید کرد: در مکتب شهید سلیمانی عقلانیت حرف اول را می‌زند و اگر این مکتب زیباست، به دلیل زیبایی ناشی از عقلانیت و حکمت است. عقل ایشان شهادت می‌داد که هزینه مقاومت کمتر از سازش است.
رضا واعظی در پایان این پنل تخصصی مقاله خود با عنوان «مدل مطلوب رسانه‌ای مکتب سلیمانی» را ارائه کرد. او گفت: عمده مدل‌ها و چارچوب‌های رسانه‌ای سکولار، غیرتوحیدی و غربی است اما ما با مکتبی مواجه هستیم که در طول مکتب امام خمینی و مبتنی بر باورهای دینی است. بنابراین با آن مدل‌های سکولار نمی‌توانیم مکتب سلیمانی را معرفی کنیم. اگر هم چنین کاری را بکنیم، التقاط می‌شود.
وی ادامه داد: بنابراین باید سراغ مدلی برویم که بتواند قابلیت‌های این مکتب را در حدی اعلا به تصویر بکشد. برای این کار باید تولیدات رسانه‌ای خود را در قالب نظریه فطرت بیان کنیم و بر این اساس، مدل رسانه‌ای مطلوب را بیرون بیاوریم.