دانشگاه صدا و سیما

1402/01/22

تعداد بازدید:522

نام خبرنگار:علی محسنی

در سالروز شهادت شهید مرتضی آوینی؛

مراسم گرامیداشت هفته هنر انقلاب اسلامی در دانشگاه صداوسیما برگزار شد

دانشگاه صدا و سیما، مراسم هفته هنر انقلاب اسلامی را به مناسبت سی امین سالگرد شهادت سید شهیدان اهل قلم سید مرتضی آوینی برگزار کرد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه صداوسیما؛ در این مراسم دکتر نقاش زاده مطالبی با موضوع «سید مرتضی آوینی و ماهیت سینما»، دکتر فردوسی زاده مقاله ای با موضوع «سینمای مطلوب از دیدگاه شهید آوینی» و تعدادی از دانشجویان پژوهش های دانشجویی خود را ارائه کردند.
در ابتدای این نشست دکتر نقاش زاده عضو هیئت علمی دانشگاه صدا و سیما با موضوع سید مرتضی آوینی و ماهیت سینما صحبت کرد و گفت: سینما قبل از اینکه هنر باشد، تکنولوژی است اگر محتوای سینما قصد نزدیکی به حق داشته باشد به زعم شهید آوینی باید تکنیک‌های فعلی آن تغییر کند، نخستین قدم برای اینکار درک حجاب محتوا یا همان تکنیک را درک کنیم، البته شهید آوینی معتقد است که تکنیک همان محتوا محسوب می‌شد. ما اگر بخواهیم اسلامی‌بودن را به این عرصه وارد کنیم، باید راهکارهایی برای تفکیک تکنیک پیشنهاد دهیم.

عضو هیئت علمی دانشگاه صدا و سیما افزود: «شهید آوینی می‌گوید، مخاطب سینمای فعلی به وسیله تکنیک حال حاضر به حق نزدیک نمی‌شود و مطالب جدی خریدار چندانی ندارد، زمانی که رسانه حالت صنعت پیدا می‌کند و وابسته به تقاضا می‌شود، بدیهی است که این موضوع اتفاق بیافتد. جذابیت از لوازم ذاتی سینما است، حتی در سینمای غیر تجاری هم سینماگر نیاز به جذابیت دارد، شهید آوینی می‌گوید، سینمای حق باید خطابی به فطرت الهی انسان داشته باشد، کسانی که در این موضوع تدبر کرده باشند که توجه به همین موضوع قطعا تحولی اساسی ایجاد می‌کند. آوینی معتقد است که اگر ما تلاش کنیم مانند انبیا، فطرت الهی انسان را خطاب قرار دهیم، چاره‌ای از شناخت قابلیت‌های بیانی سینمایی نداریم، من تصور می‌کنم آنچه شهید آوینی از آن صحبت می‌کنند، نزدیکی زیادی به مفهوم آنچیزی دارد که ما تحت عنوان فرم می‌شناسیم. »
دکتر فردوسی‌‌زاده یکی دیگر از سخنرانان این نشست در مورد «سینمای مطلوب از دیدگاه شهید آوینی صحبت کرد.»

عضو هیئت علمی دانشگاه صدا و سیما گفت: اولین سوالی که در این زمینه مطرح شده این است که سینما دستاورد بشر است یا تمدن غرب؟ و چرا جبهه انقلاب در این حوزه به شهید آوینی می‌پردازد؟
وی افزود: شهید آوینی در حوزه سینما نظریات واجد ویژگی‌هایی است که هنوز دارای تازگی هستند. جسارت شهید آوینی در ورود به عرصه نظریه‌پردازی در حوزه سینما یک نگاه تازه از عمق اعتقاد او با نگرش توحیدی است که سینما را در منظومه تفکر توحیدی بررسی می‌کند. شهید آوینی از یک رو درک به سینما داشت و از یک رو عمیقا معتقد به ساحت توحید الهی بود که همین باعث می‌شود بسیاری از حرف‌های شهید آوینی هنوز قابل اعتنا باشد. کلید واژه نظریات شهید آوینی خودآگاهی در تفکر است. شهید آوینی به دنبال راهکاری در سینمای جهان بود که به نجات هویت انسانی و ماهیت سینما بینجامد. آوینی تفاوت‌ها را نشان داد و ثابت کرد که این تفاوت‌ها بااهمیت و قبل افتخار هستند.
دکتر فردوسی زاده در پایان صحبت‌های خود به شناخت هویت خود تاکید کرد و در مورد خرق حجاب تکنیک از منظر شهید آوینی گفت: حقیقتا این حجاب بزرگترین مانع برای رسیدن به سینمای مطلوب است.
در ادامه نگین الفت، دانشجوی دکتری دانشگاه صدا و سیما نویسنده پایان نامه ی«تحلیل سمبل‌های فکری آثار ابراهیم حاتمی‌کیا بر پایه نظریه سمبل فطری شهید آوینی»، در خصوص محتوای پایان نامه خود گفت: شهید آوینی معتقد بود که می‌توان نمادهای عالی انسانی را به وسیله سمبل‌ها به سینما وارد کند. از نظر آوینی هرمقدار سمبل دقیق تر باشد، نتیجه بهتری حاصل می‌شود و هنرمند وسیله بیان حق است و می‌تواند تداعی کننده مفاهیم الهی در سینما شود.
الفت گفت: شهید آوینی در موضوعات مختلفی مطلب می‌نوشت و محدود به سینما نبودکه نشان از قوام فکری منظومه فکری ایشان دارد، واحد دانستن محتوا و فرم از نظر ایشان متاثر از ملاصدرا است، نگاه ایشان به هنرمند نیز از دیدگاه‌های امام شکل می‌گرفت، کلیات هنر را هم با استفاده از قرآن تحلیل می‌کرد .شهید آوینی در مقالات خود به جذابیت و سیما اشارات زیادی دارد، ایشان درباره دوربین دو نقش را متصور هستند، نخست آنکه دوربین می‌تواند خود در نقش یک تماشاگر ظاهر شود، نقش دوم حضور دوربین به عنوان یک ابزار است که مردم از حضور آن آگاه هستند، نقطه جذاب تکرار صحبت‌های آوینی بعد از 20 سال توسط متفکران غربی است. همه آنچه شهید آوینی درباره آن صحبت کرده (سینمای اشراقی) در روایت فتح استفاده شده است. فضا سازی در آثار شهید آوینی بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد و این موضوع جای کار زیادی در پژوهش‌های هنری دارد، ایشان برای حضور در یک منطقه جنگی، نفرات و تجهیزات کمتری استفاده می‌کردند، میزانسن هم که قالب مخصوص به خود داشت. روایت فتح به میزان زیادی تلاش به روایت حقیقت واقعی با دوربین دارد. در موسیقی روایت فتح ایشان قائل به استفاده از عنصر حماسه در موسیقی فیلم بود. فضاسازی روایت فتح در سه بخش تدوین، صحبت روی صحنه و مصاحبه از سایر آثار هنری متمایز شده است. شهید آوینی تدوین را در روایت فتح به دو صورت روایی و موضوعی انجام داده است. گفتار روی تصویر نیز بخش بسیار مهمی است، ایشان با لحنی توصیفی آثار خود را روایت می‌کند، صدا به قدری روی محتوا نشسته است که امروز برخی آثار روایت فتح را به صدای مرتضی آوینی می‌شناسند. مصاحبه هم دیگر عنصری است که شهید آوینی به خوبی از آن استفاده می‌کند. آوینی بحث روزمرگی رزمندگان را نیز به خوبی ارائه می‌کند، اغلب در روایت فتح شاهد بازگویی روایت‌های پیروزی رزمندگان در جبهه و نسبت آن‌ها به حق است که سعی می‌کند تصاویری در کار نیاید که حس ناتوانی به مخاطب القا کند. روایت فتح هیچگاه نمی‌گوید که پیروزی بخاطر ادوات جنگی است، ایشان نشان می‌دهد که ایمان و نیت چه جایگاهی بالایی در هشت سال دفاع مقدس داشته است.
همچنین سپیده رستمی دانشجوی دانشگاه سوره مقاله ای با موضوع « بازنمایی معنویت در سینما مقایسه آراء سید مرتضی آوینی و گابریل مارسل» ارائه کرد.
رستمی‌گفت: دو نوع معنویت در جهان وجود دارد، دینی و لیبرالی که تعریف متفاوتی از دین دارند. شهید آوینی تسلط غرب به ابزار و تکنولوژی را دلیل برتری نسبی غرب در سینما می‌داند. شهید آوینی رویارویی با تکنولوژی سرنوشت بشر است اما اعتقاد دارد که انسان نباید تسلیم تکنولوژی شود. آوینی در جایی دیگر از مدنیت صحبت می‌کند و اعتقاد دارد که نباید مفهوم مذکور را جایگزین تکامل کرد. ایشان تأکید دارند که جایگاه مخاطب نباید تحت تاثیر ابعاد منفی سینمای غرب قرار بگیرد. جذابیت در جاهایی لازم است اما نباید معنویت و زندگی والای انسانی را تحت تاثیر قرار دهد.شهید آوینی در وفاداری به سینمای اشراقی قائل به رسیدن به جایی است که بتواند بازتابی درونی از محتوا باشد اگر فیلم ساز تزکیه نفس داشته باشد، اثرش به جان می‌نشیند اما چنانچه ذات خوبی نداشته باشد، فیلم در دل مردم نخواهد نشست. مارسل نیز پیشرفت تکنولوژی را رد نمی‌کند اما معتقد است که نباید بر همه ابعاد زندگی انسان مسلط شود. آوینی سینما را انتزاعی نمی‌داند از منظر او فیلمساز باید به مقام فنا فی‌الله برسد اما مارسل معتقد به شکل گیری حقیقت از طریق ارتباط انسان با دیگری است. آوینی خلع حجاب تکنولوژی راه اعتلای بشر می‌داند، مارسل هم معتقد به شناخت واقعیت انسان جدای از بحث تکنولوژی است.
سال گذشته نیز مراسم هفته هنر انقلاب اسلامی‌با حضور هنرمندان و استادان دانشگاه در دانشگاه صدا و سیما برگزار شد.