دانشگاه صدا و سیما

1402/06/02

تعداد بازدید:537

نام خبرنگار:سپیده اشرفی (روزنامه جام جم)

دکتر شهاب اسفندیاری در گفتگو با «جام جم»:

دانشجوی صداوسیما باید از حیث فرهنگی و مطالعاتی غنی باشد

دکتر اسفندیاری: دانشجویی که قرار است ۳۰ سال در سازمان صداوسیما خدمت کند، باید از نظر فرهنگی غنی بوده و مطالعات گسترده‌ای در حوزه ادبیات و مبانی فکری ــ اعتقادی داشته باشد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه صداوسیما و به نقل از روزنامه جام جم، شهاب اسفندیاری، دانش‌آموخته کارگردانی سینما و کارشناسی ‌ارشد سینما از دانشگاه هنر است و مدرک دکتری خود را در رشته «نظریه انتقادی و مطالعات فیلم» از انگلیس گرفته است. در سوابق اجرایی او، مدیریت امور تأمین برنامه شبکه یک و مدیریت گروه فیلم و سریال شبکه تهران دیده می‌شود. به نوعی علاوه بر تحصیلاتش، دستی بر آتش فعالیت‌های اجرایی دارد و بهتر می‌تواند برنامه‌ریزی درستی برای دانشجویان داشته باشد.

دانشگاه صداوسیما از همان ابتدا بنای خود را بر آموزش نیروهای متخصص موردنیاز رسانه‌ملی قرار داده اما برنامه‌ریزی و طرح‌های تازه این دانشگاه نگاه از یک نگرش جدید به آموزش نیروی انسانی دارد. پرسش اینجاست که دانشگاه صداوسیما برای رسیدن به جایگاه فعلی، چه مسیری را پشت سر گذاشته است.

شهاب اسفندیاری، رئیس دانشگاه صداوسیما، در این خصوص به روزنامه جام جم گفت: طبعاً دانش و تجربه‌ای که در سال‌های تحصیل و کار به دست آوردم، در کنار آشنایی با فضای تولید ــ به‌خصوص در رادیو و تلویزیون‌ــ راهنمای خوبی برای این بود که در جایگاه رئیس دانشگاه، آنچه مورد نیاز دانشجویان است را فراهم کند و به آنها در تبدیل شدن به عناصر مؤثر و فعال در عرصه تولید رسانه‌ای کمک کنم. بسیاری از سرفصل‌ها و شرح درس‌های دانشگاه، قدیمی‌بود که به روز نشده بود.

بیشتر دفترچه‌های آموزشی که به‌روز نشده بود را با همکاری استادان دانشگاه بازنگری و به‌روز کردیم تا آنچه که در کلاس‌ها آموزش داده می‌شود، تا حد ممکن متناسب با تحولات فناوری و نیاز‌های روز رسانه‌ملی باشد. درعین‌حال، خیلی از کارگاه‌ها و استودیو‌های‌مان طی سال‌ها دچار آسیب یا خارج از رده شده بود که به‌تدریج و با کمک مسئولان سازمان تجهیز گردید. مثل کلاس‌های درس، استودیو‌ها و امکاناتی که واحد تولید دانشجویی برای دانشجویان نیاز داشت تا طرح‌‎های‌شان را به مرحله تولید برسانند. در دوره اخیر تلاش زیادی صورت گرفت تا زمینه کارآموزی و کارورزی دانشجویان در بخش‌های مرتبط سازمان صداوسیما فراهم شود. این مسأله به آشنایی دانشجویان با محیط کاری آینده آنها کمک بیشتری می‌کند.

طراحی و اجرای نظام امتیازبندی برای دانشجویان
وی در پاسخ به این پرسش که آیا رصد یا پایشی صورت گرفته که ارتباط میان دانشگاه صداوسیما و سازمان در راستای تأمین نیرو و دقیق صورت گیرد، عنوان می‌کند: در گذشته ارزیابی و پایش به این صورت بود که هر دانشجویی با معدل ۱۵ و بعد از پذیرش در گزینش، وارد سازمان می‌شد. این باعث شده بود که یک فضای رخوت و رکود در دانشگاه شکل بگیرد و دانشگاه کمی‌شبیه فضای کارمندی باشد. در نتیجه دانشجویان برای شرکت در فعالیت‌های فرهنگی دانشجویی، فوق‌برنامه، انجمن‌های علمی و تشکل‌های دانشجویی، انگیزه چندانی نداشتند و تعداد تشکل‌ها و انجمن‌های علمی خیلی محدود بود. برای این‌که یک فضای رقابتی در دانشگاه ایجاد شود و مسأله استخدام به‌عنوان یک امر قطعی و پیش‌فرض همه نباشد، یک نظام امتیازبندی برای دانشگاه ایجاد کردیم که در این نظام، افزون بر بحث معدل، بحث‌های مربوط به فعالیت‌های مهارتی دانشجویان ضریب پیدا کرد. مثلا این‌که چقدر در دوره تحصیلشان کار تولیدی کردند، با گروه‌های تولیدی همراه شدند و دستیاری کردند، فیلم کوتاه و پادکست ساختند یا کار خبری کردند. درواقع با این کار، مهارت امتیاز پیدا کرد.

اسفندیاری عنوان می‌کند: به‌طورکلی معتقدیم دانشجویی که قرار است ۳۰ سال در سازمان صداوسیما خدمت کند، باید از نظر فرهنگی غنی بوده و مطالعات گسترده‌ای در حوزه ادبیات و مبانی فکری ــ اعتقادی داشته باشد. همه اینها در دل یک طرح با عنوان «طرح جامع فرهنگی» دیده شده است. بحث‌های مربوط به اردو‌های فرهنگی یا اردو‌های طرح ولایت و راهیان نور و موارد دیگری که برای آماده‌کردن دانشجو در میدان نبرد فرهنگی لازم است را در این طرح گنجاندیم. به‌طوری‌که هر دانشجو از اول تحصیلش بداند باید چه واحد‌هایی را بگذراند تا فارغ‌التحصیل شود و درعین‌حال، برنامه‌ای برای دوره‌های مهارتی و فرهنگی هم داشته باشد؛ درست مثل یک دفترچه آموزشی. این طرح به تصویب هیات‌امنای دانشگاه و شورای معاونین سازمان صداوسیما رسید و در دسترس دانشجویان است. مسأله دیگری که برای بحث ارزیابی و پایش اضافه شد، حضور استاد مشاور فرهنگی است. بر این اساس، از ابتدای تحصیل هر دانشجو ــ حتی دانشجویان کارشناسی و کاردانی ــ یک استاد مشاور فرهنگی مشخص می‌شود که در طول ترم جلساتی با هم خواهند داشت. اگر هم دانشجو در امر تحصیل، در برخورد با اساتید یا مسائل خانوادگی با مشکلی روبه‌رو شود، با این استاد مطرح می‌کند تا راهنمایی‌های اولیه را دریافت کند. با این کار تلاش کردیم برای دانشجویانی که از شهرستان می‌آیند و از خانواده دور هستند پشتیبانی مستمر داشته باشیم.

وی در پاسخ به این پرسش که تحصیل او در خارج از ایران چقدر در طراحی یک پکیج کامل و مطابق استاندارد‌های روز به او کمک کرده، می‌گوید: شرایط تحصیل بنده در مقطع دکتری، شاید با تحصیلات یک دانشجوی کارشناسی که از شهرستان به تهران می‌آید، متفاوت باشد. طبعا استاد راهنما نقش بسیار مهم است و در تحقیق و پژوهش حضور یک نگاه مراقب، دلسوز و نقاد اهمیت دارد. فردی که اگر در جایی کار مثبت و مؤثری انجام دادی، تشخیص دهد و تشویق کند و در جایی که خطا یا لغزشی در کار پژوهشی داشتی، بدون تعارف نقص تو را بگوید اما نخواهد نگاهش را به تو تحمیل کند. تلاش ما هم این بوده که این اساتید مشاور برای دانشجویان چنین نقشی داشته باشند، نه این‌که نظر یا سلیقه خود را به دانشجویان تحمیل کنند، بلکه مستند و مستدل حرف بزنند. یک بخش از طرح جامع فرهنگی، مربوط به افزایش مهارت‌هایی مثل تفکر انتقادی است. یکی از عوارض نبود کانون‌ها و تشکل‌ها، کم‌شدن فضای بحث و گفت‌وگو بود. الان نزدیک به ۲۰ نشست توسط انجمن و کانون‌های دانشکده در سال برگزار می‌شود. در همایش‌های ملی هم به همین شکل است. اخیرا همایش رسانه و مناسک را داشتیم که شاید ۲۰ نشست در ارتباط با آن و به شکل موازی در دانشگاه برگزار شد. در بحث‌های مدیریتی هم دانشجویان با شرکت در برخی دوره‌های انتقال تجربه که در طرح جامع فرهنگی دیدیم، از تجربه مدیران پیشکسوت استفاده می‌کنند. البته به‌طور خاص یک رشته به‌عنوان مدیریت رسانه داریم که به‌تازگی بازنگری و تحت عنوان مدیریت رسانه خدمت عمومی ارائه شده است. درحال‌حاضر، در هرکدام از دانشکده‌های‌مان یک انجمن علمی دانشجویی مختص به خود دانشکده داریم.

جذب ۸۰ درصد فارغ‌التحصیلان در رسانه‌ ملی
رئیس دانشگاه صداوسیما در پاسخ به این پرسش که چقدر تلاش شده از ظرفیت دانشگاه صداوسیما استفاده شود، می‌گوید: طبعا راضی‌بودن به وضع موجود خوب نیست و تلاش‌مان این است که وضعیت موجود را ارتقا دهیم و به شرایطی برسیم که بخش عمده نیروی انسانی سازمان صداوسیما، خروجی این دانشگاه باشند. ‌امیدواریم دانشگاه در تأمین نیروی انسانی متخصص، پیشگام باشد. دوستان در سازمان صداوسیما باید زمینه را برای حضور فارغ‌التحصیلان دانشگاه بیشتر کنند. درحال‌حاضر به‌طور متوسط ۸۰درصد فارغ‌التحصیلان دانشگاه صداوسیما، جذب سازمان می‌شوند. البته تلاش کردیم ظرفیت‌ها را به گونه‌ای طراحی کنیم که نیرویی که امکان اشتغال در سازمان را ندارد، بی‌جهت آموزش نبیند. به‌همین‌منظور و برای تشخیص درست نیاز‌های سازمان، جلسات مشترک و پیوسته با رسانه‌ملی داریم.

اسفندیاری در‌خصوص جایگاه فعلی دانشگاه صداوسیما هم عنوان می‌کند: چند سالی است که من مسئولیت ریاست دانشگاه را دارم، به همین دلیل شاید بهتر باشد ناظران بیرونی عملکردم را ارزیابی کنند. در عین‌حال نمی‌خواهم زحمات و تلاش‌های مدیران ادوار مختلف دانشگاه را نادیده بگیرم. شاید چیزی که تا‌کنون این دانشگاه را حفظ کرده برخی از جملات ماندگار و تاریخی رهبر معظم انقلاب اسلامی‌باشد که با نگاه ویژه‌ای اهمیت این دانشگاه را مورد تأکید قرار داده‌اند؛ جملاتی مثل این جمله که «نبض صداوسیما در این دانشگاه می‌زند». این، یک نگاه راهبردی است؛ این که برای یک سازمان حساس، کلیدی و آینده‌ساز که در افکارعمومی نقش بسیار مهمی دارد به فکر تأمین نیروی انسانی و برنامه آموزشی و فرهنگی باشیم، اهمیت بسیاری دارد. نمی‌توانیم این را به‌دست تقدیر بسپاریم و بگوییم بعدا از دانشگاه‌های مختلف آزمون می‌گیریم و چند نفر را جذب می‌کنیم.

وی ادامه می‌دهد: آقای جبلی عضو هیأت علمی دانشگاه صداوسیما هستند و حدود سه دهه در این دانشگاه سابقه تدریس دارند. بار‌ها در جلسات مختلف اشاره کردند که دانشگاه در زمینه شناسایی، جذب و آموزش نیرو‌هایی که می‌توانند در راستای اهداف برنامه تحول در سازمان صداوسیما اقدام کنند، توفیقاتی داشته است. ‌ایشان طی سه دهه شاهد کیفیت ورودی دانشجویان در دوره‌های گوناگون بودند و نظرشان این است که کیفیت دانشجویان ورودی در سال‌های اخیر به سبب فرآیند‌هایی که در پذیرش دانشجو داریم، نسبت به برخی ادوار قبل امتیازات و برتری‌هایی داشته است. از نظر ما تحقق تحول در سازمان، مستلزم نیرو‌هایی است که اولا به تحول باور داشته و ثانیا از تخصص، خلاقیت و توانمندی برای اجرای سند تحول برخوردار باشند. اگر به مسأله نیروی انسانی در امر تحول توجه نکنیم، در تحقق اهداف تحول خیلی موفق نخواهیم بود. باید نگاه بلند‌مدت به تحول داشته باشیم و تحول را در افق‌های ۱۰، ۲۰ و ۳۰ ساله ببینیم؛ یعنی برای رسانه‌ملی به فکر سرمایه‌گذاری بلند‌مدت باشیم. هیچ سرمایه‌گذاری بلند‌مدتی پرثمرتر از سرمایه‌گذاری نیروی انسانی نیست. گاهی اوقات یک هنرمند یا برنامه‌ساز با یک اثر می‌تواند بر ذهن و فکر میلیون‌ها مخاطب اثر بسیار مثبتی بگذارد و چه بسا فضای فرهنگی و اجتماعی جامعه را دگرگون کند. لذا هر‌قدر در تربیت نیروی انسانی متعهد، توانمند، خلاق و متخصص سرمایه‌گذاری کنیم، این سرمایه هدر نرفته و به چند برابر باز‌می‌گردد. اصلاح فرآیند‌های پذیرش دانشجو، اصلاح نظام آموزشی، پیش‌بینی و تدبیر طرح جامع فرهنگی و نزدیک کردن ارتباط دانشگاه با صنعت و بخش‌های مختلف در سازمان، همگی اجزای نگاه راهبردی است تا دانشگاه هر‌چه بیشتر در خدمت نیاز‌ها و اهداف تحولی سازمان صداوسیما باشد.

وی در‌خصوص استودیو‌ها و تجهیزات دانشگاه هم می‌گوید: ساختمان این دانشگاه از ابتدا برای همین کار ساخته شده و این‌گونه نیست که مثل برخی دانشگاه‌های دیگر در چند ساختمان پراکنده در سطح شهر باشد و لذا همه اجزایش مثل استودیو‌ها، کارگاه‌ها، آزمایشگاه‌ها، کتابخانه، سالن نمایش و سالن جلسات همگی پیش‌بینی شده و در این ساختمان مستقرند ولی به‌دلیل گذر زمان و فرسودگی برخی تجهیزات و امکانات و همچنین تحولات فناوری و تغییر دستگاه‌ها، تلاش کردیم امکانات تازه‌تر و به‌روزی را در اختیار دانشجویان قرار دهیم.

رئیس دانشگاه صداوسیما در‌خصوص تجهیز دانشجویان به مهارت‌های پرطرفدار روز مثل هوش مصنوعی و واقعیت افزوده، اینطور بیان می‌کند: در سال‌های اخیر هم در حوزه علوم شناختی و رسانه و هم در حوزه هوش مصنوعی و رسانه فعالیت‌هایی داشتیم و در مقطعی با همکاری پژوهشکده علوم شناختی، اولین دوره دانشجویان علوم شناختی و رسانه را به‌صورت مشترک آموزش دادیم. سال گذشته در حوزه هوش مصنوعی نشستی با همکاری و حضور بسیاری از مؤسسات پژوهشی در حوزه علوم رایانه‌ای و هوش مصنوعی داشتیم که ارائه‌های مختلفی در آنجا انجام شد. یکی از استادان ما که تخصصش هوش مصنوعی است در حال طراحی رشته کارشناسی ارشد هوش مصنوعی و رسانه است و به محض این‌که این رشته طراحی شود دفترچه‌اش را برای تصویب به وزارت علوم می‌فرستیم. در شورای معاونان سازمان صداوسیما اخیرا این بحث مورد تأکید ریاست محترم سازمان -آقای دکتر جبلی- قرار گرفته و بخش‌های مختلفی از‌جمله معاونت فنی و جهاد خودکفایی سازمان مکلف شدند در این حوزه کار‌هایی را پیش ببرند و ما هم سعی می‌کنیم به‌موازاتش در این زمینه همراه باشیم.

مفاهیم بومی‌با استانداردهای جهانی
اسفندیاری می‌گوید: در بحث استاندارد‌ها، کاملا به‌روز هستیم اما از نظر قالب‌ها و فرمت‌های تولید، تلاش‌مان این بوده که در آموزش‌هایی که داریم، توجه دانشجویان را به فرهنگ، سنت، ریشه‌ها و ادبیات کهن ایرانی و اسلامی جلب کنیم تا از دل این پیشینه کهن فرهنگی و میراث فرهنگی، قالب‌های جدید و ساختار‌های روایی جدید را به‌وجود بیاوریم. الگو‌هایی که در روایت‌های ادبیات داستانی غرب وجود دارد، محصول مطالعات گسترده‌ای است که پژوهشگران ادبی همان کشور انجام دادند. ما باید این کار را با ادبیات کهن خودمان انجام دهیم و پژوهشگران ما بتوانند در حوزه ادبیات ساختار‌ها، الگو‌ها، روند دراماتیک و شخصیت‌های قصه‌های کهن را در قالب نظریه‌هایی استخراج، تحلیل و دسته‌بندی کنند. در این‌صورت می‌توانیم الگو‌هایی برای داستان‌نویسی و فیلمنامه‌نویسی، مطابق با فرهنگ عامه خودمان داشته باشیم. ما برای اولین‌بار در ایران رشته مستقل فیلمنامه‌نویسی را داریم که فرای یک گرایش صرف است. به‌طور کلی، دانشگاه از سال ۱۴۰۰ یک برنامه راهبردی و عملیاتی پنج ساله دارد که طبق این برنامه و بر‌اساس شاخص‌های کمی در هر حوزه، جلو می‌رود. از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ که دو سال اول برنامه بود، چیزی حدود ۷۶ درصد از برنامه را پیش بردیم. در‌مجموع، افق یا چشم‌اندازی که برای دانشگاه در این برنامه پنج ساله دیده شده این است که دانشگاه یک مرکز آموزش عالی ممتاز در ایران در حوزه علوم فنون و هنر‌های رسانه و شناخته شده در سطح منطقه باشد که نیرو‌های انسانی متعهد، خلاق، متخصص و بصیر با شرایط کشور و جهان تربیت کند؛ نیرو‌هایی که هم برای رسانه‌ملی و هم برای سپهر فرهنگی و رسانه‌ای کشور و جبهه جهانی مقاومت مفید باشند. ما در برنامه‌مان افزایش تعداد دانشجوی بین‌المللی مخصوصا از کشور‌هایی که در جهان اسلام و در محور مقاومت هستند، پیش‌بینی کردیم.
وی ادامه می‌دهد: تاکنون نشست‌های بین‌المللی متعددی با حضور سخنرانانی از کشور‌های مختلف، بازدید‌هایی از هیأت‌های دانشگاهی کشور‌های گوناگون و همسایه، تفاهم‌نامه‌هایی با برخی کشور‌ها از جمله کشور‌های آسیای میانه، آموزش‌ فعالان رسانه‌ای در افغانستان داشته‌ایم و امروزه هم دانشجویانی از کشور‌های عراق و پاکستان داریم. ‌امیدواریم در این زمینه نیز دانشگاه صداوسیما به یک دانشگاه مرجع و شناخته‌شده تبدیل شود.

رشد پذیرش دانشگاه صداوسیما
رئیس دانشگاه صداوسیما با اشاره به افزایش آمار پذیرش سال گذشته این دانشگاه نسبت به قبل، می‌گوید: به طور میانگین حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ دانشجو در سال پذیرش می‌کنیم که باعث می‌شود دانشگاه در مجموع حدود 1000 دانشجو داشته‌باشد. ۷۰ عضو هیأت علمی داریم که ۱۵ نفرشان دانشیار و دو نفر استاد تمام هستند. این دو استاد تمام در سال‌های ۹۸ و ۱۴۰۰ به انتخاب وزارت علوم، استاد تمام نمونه کشوری شدند، که یک موفقیت بزرگ بود؛ زیرا تا قبل از این دانشگاه استاد نمونه در سطح کشوری نداشت. یکی از اصلی‌ترین برنامه‌های ما از همان ابتدای حضورم، مسأله شناخته شدن دانشگاه در میان مردم بود. چون بسیاری از خانواده‌ها از فعالیت‌های دانشگاه ما اطلاع ندارند. یکی از نگرانی‌های خانواده‌ها در رشته‌های هنر این است که محیط آموزشی دانشجویان محیط سالمی‌باشد. برای شناخت بهتر خانواده‌ها با دانشگاه صداوسیما، به شیوه‌های مختلف اقدام کردیم. مثلا با برخی مدارس و کانون‌های صنفی آنها صحبت کردیم. برای اولین بار سال‌های گذشته، تیزر تبلیغاتی دانشگاه از شبکه‌های تلویزیونی مراکز استان‌ها پخش شد. تلاش کردیم صفحات دانشگاه در فضای مجازی فعال باشد و اطلاعاتی که دانشجویان نیاز دارند از طریق بات‌ها و صفحات گوناگونی که با جست‌وجو در معرض دید قرار می‌گیرد، کاملا به‌روز باشد. در عین حال، بخشی از تولیدات دانشجویی در شبکه‌های سراسری پخش شد. مثلا برنامه «نمای نو» از کار‌های دانشجویی ما بود که در دو فصل از شبکه نسیم پخش شد. محتوایش گفت‌وگو با فارغ‌التحصیلان دانشگاه است که در عرصه سینما و تلویزیون موفق و فعال هستند. تلاش کردیم فارغ‌التحصیلان دانشگاه را که صاحب نام و مشهورند، به شیوه‌های گوناگون معرفی کنیم.

وی در خصوص شبکه رویا که کاری خلاقانه برای پخش آثار دانشجویی است هم عنوان می‌کند: شبکه رویا شبکه‌ای است که رویا‌های دانشجویان را محقق می‌کند. دلیل راه‌اندازی این شبکه، این است که نسل‌های مختلفی از دانشجویان این دانشگاه، آرزو داشتند دانشگاه یک شبکه داشته‌باشد. تلاش‌های زیادی هم برای این کار صورت گرفت و در نهایت سال گذشته شبکه‌ای به نام رویا، با حمایت دکتر جبلی و معاونت فضای مجازی در بستر تلوبیون راه‌اندازی شد تا در طول شبانه‌روز آثار دانشجویان و برخی برنامه‌های مفید برای آنها را پخش کند. این کار مورد استقبال دانشجویان قرار گرفت و انگیزه زیادی ایجاد کرد که بچه‌ها کار تولید دانشجویی انجام دهند. وقتی کار‌ها در این شبکه دیده می‌شود، دانشجویان خیلی سریع‌تر امکان ادامه تولید را در شبکه‌های سراسری پیدا می‌کنند. تقریبا ۷۰ درصد محتوای این شبکه، تولیدات دانشجویی است.

دانشجوی صداوسیما باید از حیث فرهنگی و مطالعاتی غنی باشد

آخرین اخبار

پربازدید ترین ها

آخرین اخبار