نقش فيلم به مثابه ي رسانه در حيات اخلاقي مخاطبان با نگاه به آراء نوئل كرول
دانشکده دین و رسانه
کارشناسی ارشد- فلسفه رسانه
محسن کرمی
سید محمدمهدی موسوی مهر
وحیداله موسوی
عزیز الله سالاری
------
1403-06-25
چکیده پایان نامه همانطور كه فيلم ميتواند با ابزارهاي سينمايي به گسترش درك فلسفي ما كمك كند و حتي فلسفهورزي نمايد و فكرتي نو و بديع دراندازد، اين قابليّت را هم دارد كه به حيات اخلاقي بشر خدمت كند و درك انسان از اخلاق را افزايش دهد. فيلم ضمن اينكه ميتواند به اخلاقيتر زندگيكردن آدميان كمك نمايد، از طرفي هم ميتواند به حيات اخلاقي بشر ضربه بزند. حال سؤال اين است كه فيلمها چگونه ميتوانند به رشد اخلاقي انسان كمك كنند يا برعكس به حيات اخلاقي او ضربه بزنند؟ ما در اين پاياننامه اثبات ميكنيم كه فيلم ميتواند معرفت اخلاقي مخاطبان و نيز فهم اخلاقي آنان را افزايش دهد. علاوه بر اينها، رسانة فيلم قابليّتِ بخشيدن تجربة اخلاقي و تقويت مهارتهاي اخلاقي مخاطبان را نيز دارد و اساساً به دليل اين قابليّتهاست كه ميتواند به اعتلاي اخلاقي مخاطبان كمك نمايد. از سوي ديگر، فيلم با بخشيدن جهل اخلاقي، سوء فهم اخلاقي و نيز فراهمآوردن تجربة ضدّاخلاقي براي مخاطبان ميتواند به حيات اخلاقي ضربه بزند. ما در اين پاياننامه با توسل به روش تجزيهوتحليل فلسفي، نخست هر كدام از اين مفاهيم را توضيح داديم تا معناي آنها و نيز ارتباطشان با اين پژوهش روشن شود، آنگاه با نظر به آراي نوئل كرول، به بررسي فرضية اصلي خود يعني نقش فيلم در حيات اخلاقي مخاطبان پرداختهايم. ازآنجاييكه در اين پژوهش به دنبال اثبات نقش رسانة فيلم در هر كدام از موارد گفته شده بوديم، ضمن معرّفي فيلمها، به تحليل مختصر فيلمهاي ذكر شده پرداختيم تا امكانات رسانة فيلم در آن زمينه اثبات شود. به بيان ديگر، روش كار ما در اين پاياننامه علاوه بر تجزيهوتحليل فلسفيِ محتوا، يافتن و آوردن مصاديقي است كه نقش داشتن رسانة فيلم را در حيات اخلاقي مخاطبان اثبات ميكند؛ بنابراين ما اثبات كرديم كه فيلمها ميتوانند معرفت گزارهاي اخلاقيِ مخاطبان و فهم اخلاقي آنان را افزايش دهند و نيز مخاطبان را با تجربههاي متعدد اخلاقي مواجه كنند و به تقويتِ مهارتهاي اخلاقي آنان كمك نمايند. از طرف ديگر با ذكر مثال، اثبات كرديم كه فيلمها همچنين ميتوانند به مخاطبان خود جهل گزارهاي اخلاقي بدهند و منجر به سوء فهم آنان شوند و نيز كاري كنند كه مخاطبان با قهرمانِ ضدّاخلاقي فيلم همذاتپنداري نمايند و بدينطريق و بهواسطة فيلم با تجربهاي ضدّاخلاقي روبهرو شوند. امّا راجع به مهارتهاي ضدّاخلاقي با بررسي و دقت بيشتر بدين نتيجه رسيديم كه رسانة فيلم فقط ميتواند مهارتهاي ضدّاخلاقيِ بدكاران و شروران را تقويت نمايد نه افرادي كه عزم اخلاقي زيستن دارند و انسانهايي اخلاقمدارند.