مطالعه كهن الگوي «سفر قهرمان» در «سير العباد الي المعاد سنايي» و طراحي الگوي پيشنهادي براي مجموعه هاي تلويزيون.
دانشکده تولید رادیو و تلویزیون
کارشناسی ارشد- تهیهکنندگی ( گرایش نمایشی)
علی رجب زاده طهماسبی
محمدصادق مرکبی
احمد سفلایی
-------
-----------
1402-04-17
چکیده پایان نامه كهن الگو يك تصوير ذهني اوليهست كه از اجداد انسان به ارث رسيده و در ناخود آگاه جمعي يك جامعه پيدا ميشود . جوزف كمبل اسطوره شناس آمريكايي با بررسي داستانهاي جهان، الگوي واحد و گسترده اي با عنوان سفر قهرمان براي تمام داستانها و حتي زندگي انسان مطرح كرد و ادعا كرد ؛ ساختار روايي تمام اسطوره ها به يك الگو برميگردد و آن را در كتاب قهرمان هزار چهره، كهن الگوي سفر قهرمان نام ميگذارد كه منبع الهام بسياري از هنرمندان بوده است . و كريستوفر وگلر در كتاب سفر نويسنده ، ريخت ديگري از اين نظريه به دست داد و ساختار سفر قهرمانانه را در ۱۲ بخش و ۷ كهن الگو بازنويسي كرد. بهرهگيري از الگوي سفر قهرمان در آثار ادبي كهن ، منبع پر ارزشي براي تهيه برنامه هاي نمايشي است . در اين پژوهش مراحل سفر قهرمان در سير العباد الي المعاد بر پايه الگوي سفر قهرمان سنجيده شده و دستاورد پژوهش نشان ميدهد كه ساختار كلي سفر سـنايي با الگوي سفر نويسنده تطبيق دارد ، اگرچه در بعضي مراحل ناسازي هايي ديده ميشود كه گاه برآمده از تفاوت در تعريف مفهوم قهرمان در دو نظام عرفان و اسطوره و گاه نشانه اي از سستي شگردهاي داستاني سيرالعباد الى المعاد است. مثنوي سيرالعباد الي المعاد ، روايت نمادين سفر سالك است ؛ و سالك اين سفر ، طريقي قهرمانانه خواهد داشت از اين رو است كه مي توان عارف را به مثابه قهرمان و مراحل سير و سلوك او را داستان سفري قهرمانانه دانست و آن را با الگوهاي پيشنهادي داستانهاي اسطوره اي سنجيد. لزوم پرداختن به جنبههاي نمايشي آثار ادبي غني فارسي براي استفاده در توليد فيلمهاي نمايشي جذاب و پرمحتوا ، با وجود كمبود سوژه هاي با جدابيت بالا بر كسي پوشيده نيست . در اين پژوهش همچنين تلاش شده ، منظومه سيرالعباد الى المعـاد به عنوان اثري واجد شرايط اقتباس بررسي شود و با توجه به برخي ويژگيهاي مطلـوب داستانهاي سينمايي، برخي وجوه نمايشي آن تحليل شود . با اين توصيف ، به ويژگيهاي اين اثر در ساختار يعني : نمود داستاني و روايتگونه ، تصاوير جديد و بديع ، ماجراهاي به روايت تصويري ، به علاوه بخشهاي متمايز اما پيوسته متن كه قابليت تبديل آن را به يك فيلمنامـه سه پرده اي نشان ميدهد ، در تطابق با يك داستان خوب سينمايي براي اقتباس اشـاره شـده است .