چکیده پایان نامه

اين پژوهش با هدف بررسي چگونگي بروز شخصيت در مستندهاي اجتماعي راديويي انجام شده است. اهميت شخصيت به‌عنوان عنصر محوري روايت، بخصوص در مستند كه بر واقعيت تاكيد دارد ضرورت تحليل شيوه‌هاي بازنمايي آن را دوچندان مي‌سازد. براي تبيين اين موضوع، چارچوب نظري تحقيق بر روايت‌شناسي ژرار ژنت و نظريه كنش متقابل نمادين بلومر استوار شد. سوالات مطرح شده در تحقيق آن بود كه شخصيت پردازي در مسير روايت مستند چگونه بايد باشد؟ وعوامل موثر و تعيين كننده در بروز شخصيت در مستند اجتماعي در راديو كدامند؟ روش پژوهش كيفي و با بهره‌گيري از مطالعه‌ي موردي انجام شد. داده‌ها از تحليل محتواي ۴ مستند اجتماعي راديويي منتخب جشنواره پژوك و مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته با ۱۰ نفرازمستندسازان و كارشناسان تا اشباع داده ها به دست آمد. يافته‌ها نشان داد كه شخصيت در مستند اجتماعي راديويي حاصل تلفيق انتخاب‌هاي روايي و عوامل اجتماعي–فرهنگي است. عمق و شيوه‌ي مصاحبه، صدا و لحن، ابزارهاي صوتي و دقت در انتخاب سوژه در باورپذيري شخصيت نقش اساسي دارند. همچنين، ويژگي‌هايي مانند واقعي بودن، همخواني با تجربه‌هاي زيسته مخاطب و پيوند با زمان و مكان، به تقويت اعتبار شخصيت كمك مي‌كند. تفاوت اصلي شخصيت مستند با شخصيت غيرمستند نيز در ريشه داشتن در واقعيت و امكان همذات‌پنداري مخاطب است. همچنين نتايج نشان داد كه شخصيت در مستند راديويي فرآيندي چندلايه است: از يك‌سو محصول زاويه ديد و سازمان روايت (مطابق روايت‌شناسي ژنت) و از سوي ديگر برساخته‌ي تعاملات اجتماعي و فرهنگي (بر اساس كنش متقابل نمادين). اين يافته‌ها مي‌تواند براي توليدكنندگان و پژوهشگران راديويي راهگشا باشد.