کارگاه عملی ایدهپردازی با محوریت «خلاقیت»
نخستین برنامه روز یکشنبه، کارگاه عملی «ایده پردازی برای انیمیشن» با سخنرانی رضا سربخش، کارگردان انیمیشن و دانشآموخته دانشگاه صداوسیما، بود که در سالن ابومهدی مهندس برگزار شد.
سربخش سخنرانی خود را با یادبودی از مرحوم بهرام بیضایی آغاز کرد و جملهای الهامبخش از ایشان درباره «امید» نقل نمود: «با وجود همه سختیها، همیشه امید وجود دارد؛ چون ما نمیدانیم بعد از هر اتفاقی، چه اتفاقی خواهد افتاد. کلمه امید باعث میشود ما در همه سختیها بتوانیم با مشکلات غلبه کنیم.»
وی با تأکید بر اینکه ایدهیابی صرفاً یافتن دادهها و منابع ورودی است، مراحل ایدهپردازی را در سه گام اصلی یافتن، پرداختن و نوشتن تعریف کرد. او خاطرنشان ساخت که خلاقیت با جمعآوری دادهها، مشاهدات و جستجو آغاز میشود و افراد خلاق، «یاوهنویسی» خود را قوی میکنند.
سربخش همچنین شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام را یکی از بدترین عوامل و جریانهای از بین برنده مغز برای نویسندگان خواند. برای تقویت قدرت ایدهیابی، پنج راهکار کلیدی معرفی شد: سفر، ارتباط با مردم، مطالعه کتاب، درست انیمیشن دیدن، و نوشتنهای سمی.
از جمله تکنیکهای عملی مطرحشده میتوان به اسکمپر، طوفان فکری، وارونگی، و روش «عناصر متضاد» اشاره کرد. در تشریح این روش، از دانشجویان خواسته شد تا عناصری بیربط مانند (ترکیب لاکپشت با کویر و لباس عروس) را ترکیب کنند.
در پایان، رضا سربخش روش «لاک پشتی» در ساخت انیمیشن را که مبتنی بر چهار عنصر «چه کسی، چه چیزی، چگونه و فرجام» است، شرح داد و بر لزوم رهایی از بنبست فکری تأکید کرد.
قطبنمای داستان با «ایده ناظر»
در ادامه، محمد خیراندیش، فیلمنامهنویس و مدرس سینما، در سالن آمفیتئاتر دانشگاه صدا و سیما به بررسی عمیق ساختارهای روایی پرداخت. محور اصلی سخنان او، اهمیت «ایده ناظر» بود که باید مانند قطبنما، مسیر داستان را از ابتدا تا انتها هدایت کند.
محوریت این نشست، بررسی عمیق ساختارهای روایی در فیلمنامه با تأکید بر اهمیت «ایده ناظر» به عنوان قطبنمای مسیر داستان بود و مثالهایی از آثار موفق مانند «ماشینها» ، «شرک»،« زوتوپیا» و «آروارهها» ذکر شد که داستان موفق بر پایهی ایده مرکزی شکل گرفته و پیام اخلاقی_ انسانی منتقل میکند. در جریان این مباحث، خیراندیش به تشریح ساختار سهپردهای پرداخت و مفهوم «بمب ساعتی» را برای ایجاد تعلیق و کشمکش ضروری دانست.
او همچنین تفاوت میان «خواست» و «نیاز» قهرمان و مسیر ارتقای شخصیت او را تبیین کرد و جایگاه «حادثهی محرک» را مورد توجه قرار داد.
خیراندیش با اشاره به دو سال طراحی استوریبورد برای یک پروژه، بر اهمیت بازنویسی و تعریف داستان برای دیگران تأکید کرد و نتیجهگیری نمود: «قهرمان واقعی کسیست که از خواستهاش به نیازش ارتقا پیدا کند» و «رفاقت از برنده شدن مهمتر است، زیرا مسیر ارزشمندتر از پایان است.»
رازهای جذب مخاطب در سکانس آغازین
سومین نشست روز یکشنبه، با حضور امیر مهران، فیلمساز و کارگردان انیمیشن، در سالن ابومهدی مهندس برگزار شد. مهران در این نشست، ضمن نمایش فیلم کوتاه خود «نهنگ سفید»، تجربیات خود در مسیر فیلمسازی را به اشتراک گذاشت.
نکته محوری که مهران بر آن تأکید کرد، اهمیت سکانس آغازین بود: «سکانس اول باید جذاب باشد تا مخاطب را در همان ۴۰ ثانیه ابتدایی جذب کند.» او همچنین برای ایجاد ارتباط تصویری میان شروع و پایان فیلم، به ترکیببندی شات اول (چشم نهنگ) و شات پایانی (قایق در همان نقطه) اشاره کرد.
وی ریتم صحیح را مانع خستگی مخاطب دانست و بر لزوم ارائه تدریجی اطلاعات تأکید کرد. مهران در پاسخ به سوالات، گفت که از فیلم دیدن بسیار آموخته است؛ «مانند صندوقچهای که پر میشود و در زمان مناسب از آن استفاده میکنیم.»
در پایان، امیر مهران بر اهمیت صدا در آثار انیمیشن تأکید کرد و اظهار داشت: «از ابتدای کار به صدا فکر میکنم، زیرا صدا به احساس فیلم کمک میکند.»
شاین ذکر است؛ اولین روز از هفته انیمیشن، با استقبال گسترده دانشجویان، تجربههای ارزشمندی در زمینه فیلمسازی عملی را به همراه داشت.
نظر شما