رویا نیوز :: در برنامه تلویزیونی «جام جم» شبکه یک سیما، مجموعهای از مباحث مهم درباره وضعیت مخاطبسنجی، روند مصرف رسانهای و آینده تلویزیون در ایران مطرح شد.
محسن شاکرینژاد، رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما، و عباس قائمی، مدیر مخاطبپژوهی مرکز تحلیل اجتماعی (متا)، در این گفتوگو به ابعاد مختلف این موضوع پرداختند.
دشواریهای سنجش دقیق مخاطب
شاکرینژاد تأکید کرد: برای رصد کامل میزان تماشای برنامهها، نیاز است همه تلویزیونها آنلاین باشند و ابزارهای خاصی در آنها نصب شود؛ اما این مدل به دلایل فرهنگی در ایران پذیرفته نشده است.
وی افزود: «به همین دلیل، سنجش لحظهای مخاطب امکانپذیر نیست و روشهای سنتی مانند نظرسنجی تلفنی، حضوری و میدانی همچنان مبنای اصلی دادهها هستند»
رئیس مرکز تحقیقات صدا وسیما خاطر نشان کرد :«دادههای مرکز تحقیقات با ۹۷ درصد اطمینان و حدود ۳ درصد خطای آماری منتشر میشود»
روند مخاطب تلویزیون
شاکری نژاد گفت : «تلویزیون طی یک دهه گذشته با کاهش مداوم مخاطب روبهرو بوده است؛ از اوج دهه ۹۰ تا سالهای اخیر؛ از پاییز ۱۴۰۲ این روند نزولی متوقف شده است. هرچند بازگشت به دوران اوج دهه ۸۰ رخ نداده، اما کاهش سرعت گرفته است.
وی تاکید کرد :«بخشی از مصرف رسانهای صداوسیما در فضای مجازی جبران میشود؛ بسیاری از مخاطبان بخشهایی از سریالها یا برنامهها را آنلاین دنبال میکنند»
تأثیر رویدادهای اجتماعی
رئیس مرکز تحقیقات صدا وسیما تصریح کرد :«دادههای مرکز تحقیقات نشان میدهد در سالهای بحرانی مانند ۱۳۸۸ و ۱۴۰۱ کاهش ملموسی در تعداد بینندگان رخ داده است»
شاکرینژاد گفت:«در نظرسنجیها برخی افراد ابتدا اعلام میکنند تلویزیون نمیبینند، اما با ذکر نام چند برنامه مشخص میشود روزانه حتی تا دو ساعت بیننده هستند؛ برای برخی افراد، اعتراف نکردن به تماشای تلویزیون تبدیل به یک کنش اجتماعی شده است»
تغییر نسل و آینده رسانه
عباس قائمی خاطرنشان کرد: حدود ۳۵ درصد بزرگسالان زمان رسانهای خود را به تلویزیون اختصاص میدهند، اما این سهم در نوجوانان بهطور قابل توجهی کمتر است؛سهم شبکههای اجتماعی در سبد مصرف رسانهای نوجوانان بسیار بیشتر است و آینده رسانه در پلتفرمهای آنلاین و شبکههای اجتماعی شکل میگیرد.»
مدیر مخاطبپژوهی مرکز تحلیل اجتماعی (متا) تأکید کرد: امتداد رسانهای تنها داشتن کانال رسمی یا پلتفرم نیست، بلکه باید زبان و پیام رسانه در فضای مجازی جاری شود.»
در رابطه رقابت ماهواره و نمایش خانگی
قائمی گفت:« اخیراً شبکههای ماهوارهای حول پخش سریالهای نمایش خانگی ایرانی شکل گرفتهاند و حدود ۳۰ درصد مخاطبان این سریالها از طریق ماهواره آنها را دنبال میکنند، این جریان ناشی از بیتوجهی رسانه ملی به ذائقههای خاص مخاطبان است و بخشی از آنان را دوباره به سمت ماهواره سوق داده است.»
شاکرینژاد نیز تأکید کرد:« که مصرف ماهواره در ایران و دنیا کاهش یافته، اما اثرگذاری آن همچنان محسوس است»
اعتماد به رسانه ملی
رئیس مرکز تحقیقات صداوسیما رسانه ملی را پراعتمادترین رسانه ایران دانست و گفت: «مردم حتی خبر تعطیلی مدارس را زمانی باور میکنند که صداوسیما آن را تأیید کند، این اعتماد سرمایهای بزرگ برای مدیریت اطلاعات و ارتباط مؤثر با جامعه محسوب میشود.»
چالشهای محتوایی
شاکرینژاد هشدار داد:« که بخشی از مخاطبان به سمت طنزهای رکیک و غیرخانوادگی رفتهاند،رسانه ملی باید بتواند مخاطب را جذب کند بدون آنکه از اصول اسلامی و ارزشهای فرهنگی ایران کوتاه بیاید».
سنجش اثرگذاری برنامهها
رسانه ملی علاوه بر شمارش مخاطب، به سنجش اثرگذاری نیز توجه دارد. این سنجش در سه سطح انجام میشود شناختی که شامل آشنایی مخاطب با شخصیتها و مکانهای کمتر شناختهشده است؛ رفتاری که تغییر رفتار و بهکارگیری آموزهها در زندگی روزمره و باوری و نگرشی که تقویت باورهای دینی و فرهنگی است همچنان که نمونهای از این رویکرد در رویداد «ایران جان» استان گلستان اجرا شد.»
بر اساس مباحث مطرحشده در برنامه «جام جم»، رسانه ملی در ایران با دو چالش اصلی روبهروست؛ فنی و فرهنگی در سنجش دقیق مخاطب؛ محتوایی و نسلی در رقابت با رسانههای نوین و تغییر ذائقه جامعه با وجود کاهش مخاطب سنتی، اعتماد عمومی به صداوسیما همچنان نقطه قوت آن است
آینده رسانه ملی وابسته به تواناییاش در امتداد واقعی در فضای مجازی و پاسخگویی به نیازهای نسل جدید خواهد بود.»
نظر شما