شهاب اسفندیاری، مجری ویژهبرنامه «خرمشهر» شبکه افق، در آغاز گفتوگوی بینالمللی با پروفسور طلال عتریسی، جامعهشناس برجسته لبنانی، با اشاره به روایتسازی رسانهای آمریکا و رژیم صهیونیستی پس از جنگهای اخیر، تأکید کرد: ادعای پایان مقاومت، نادیدهگرفتن ریشههای اجتماعی، تاریخی و آزادیخواهانه جنبشهای منطقه است.
در ابتدای بخش بینالملل ویژهبرنامه تلویزیونی «خرمشهر» که هر شب ساعت ۲۲ از شبکه افق پخش میشود، شهاب اسفندیاری با اشاره به روایتسازی جریان صهیونیستی-آمریکایی درباره تحولات اخیر منطقه، گفت: «پس از دو سال جنگ بیرحمانه و نسلکشی در غزه، و تجاوزهای متعدد به خاک لبنان و سوریه، این رژیمها در تلاشاند تا به مردم منطقه القا کنند که مقاومت به پایان رسیده است.»
او با تأکید بر اینکه این رژیم، جنبشهای مقاومت را صرفاً گروههایی «نیابتی» وابسته به ایران معرفی میکنند، افزود: «در این روایت، هیچجایی برای خاستگاههای مردمی، انگیزههای آزادیخواهانه و سابقه تاریخی این جنبشها در نظر گرفته نمیشود.»
آیا مقاومت واقعاً به پایان رسیده است؟
اسفندیاری در ادامه، سؤالی کلیدی را مطرح کرد: «آیا واقعاً جنبشهای آزادیخواه و استقلالطلب که دههها در منطقه ریشه دارند، با رخدادهای اخیر نابود شدهاند؟ آیا آیندهای برای مقاومت باقی مانده است؟»
او برای بررسی این پرسش مهم، به معرفی مهمان ویژه برنامه پرداخت: پروفسور طلال عتریسی، جامعهشناس برجسته لبنانی و استاد دانشگاه لبنان که از سال ۱۳۵۷ همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی ایران، دکترای جامعهشناسی خود را از دانشگاه سوربن فرانسه دریافت کرده است.
اسفندیاری با تشریح سوابق علمی و پژوهشی دکتر عتریسی در حوزه جامعهشناسی مقاومت، آموزش عالی، و مطالعات اسلامی و سیاسی، گفت: «در گفتوگوی امشب با یکی از اندیشمندان برجسته عرب، تلاش میکنیم واقعیت میدانی و اجتماعی مقاومت را فراتر از روایتهای رسانهای ببینیم.»
طلال عتریسی: مقاومت نهتنها پایان نیافته، بلکه نقطه قوت منطقه در برابر صهیونیسم است
پروفسور طلال عتریسی، جامعهشناس برجسته لبنانی، در گفتوگو با برنامه «خرمشهر» شبکه افق، با رد روایتسازی رسانهای رژیم صهیونیستی و آمریکا، تأکید کرد که جنگ اخیر در غزه و لبنان نه به پیروزی صهیونیسم منجر شده و نه اراده مقاومت را تضعیف کرده است. او گفت: روح مقاومت زنده است و همچنان قدرت بازدارندگی خود را حفظ کرده است.
در ادامه ویژهبرنامه «خرمشهر» که با هدف تحلیل تحولات منطقه و افشای جنایات رژیم صهیونیستی هر شب از شبکه افق پخش میشود، پروفسور طلال عتریسی، استاد جامعهشناسی دانشگاه لبنان، با نگاهی تحلیلی به وضعیت مقاومت در منطقه، تأکید کرد: «اسرائیل با وجود تمام توان نظامی و وعدههایی که نتانیاهو به مردم خود داد، هیچ دستاوردی از جنگ غزه کسب نکرد. اسرا آزاد نشدند، پیروزیای بهدست نیامد، و در نهایت، نسلکشی در غزه نتیجهای برای این رژیم نداشت.»
مقاومت، هنوز مایه ترس اسرائیل است
عتریسی با اشاره به شرایط جنگی اخیر در لبنان و غزه گفت: «با وجود فشارها و چالشها، مقاومت در منطقه نهتنها تضعیف نشده بلکه بهعنوان نقطه اضطراب و هراس برای رژیم صهیونیستی باقی مانده است. حتی در حملات اخیر به جنوب لبنان، ارتش اسرائیل نتوانست جز در حد چند روستا پیشروی کند.»
او افزود: «دلیل تداوم این حملات این است که اسرائیل نتوانست مقاومت را شکست دهد و با بیتفاوتی جامعه بینالمللی، خود را آزاد برای اقدامات بعدی میبیند.»
یمن؛ جبهه داغ مقاومت علیه آمریکا و اسرائیل
پروفسور عتریسی با اشاره به تحولات یمن گفت: «یمن در حال حاضر یکی از مهمترین محورهای مقاومت است و بهطور مستقیم با آمریکا و اسرائیل درگیر است. این خود نشاندهنده پویایی و استمرار فکر مقاومت است؛ تفکری که ریشهدار است و صرفاً به فلسطین یا لبنان محدود نمیشود.»
مقاومت در اوج است
او با رد ادعای پایان یافتن مقاومت گفت: «روایتی که اسرائیل و آمریکا مطرح میکنند مبنی بر اینکه کار مقاومت تمام شده، یک خطای تحلیلی و تحریف آشکار واقعیت است. ما نه در پایان که در اوج مقاومت هستیم. ایده مقاومت، فرهنگ مقاومت و مخالفت با اشغال، زنده و مؤثر است.»
وی افزود: «تصور اسرائیل از امنیت، بیش از هر زمان دیگری در معرض تهدید است. در واقع، تداوم مقاومت، مانع دستیابی این رژیم به احساس پیروزی یا امنیت پایدار شده است.»
جنگ شاید آرام گرفته، اما پایان نیافته
عتریسی در پایان گفت: «ممکن است در برخی نقاط، شدت درگیریها کاهش یافته باشد، اما جوهره نبرد همچنان باقی است. مخالفت با اشغالگری و استمرار در مقابله با صهیونیسم، همچنان محور اصلی مقاومت در منطقه خواهد بود. این نبرد ممکن است شکلهای مختلفی به خود بگیرد، اما پایان آن هنوز فرا نرسیده است.»
اسفندیاری: آیا پس از جنگ غزه، جهان عرب بهسوی یک بیداری تازه حرکت کرده است؟
شهاب اسفندیاری در بخش بینالملل ویژهبرنامه «خرمشهر» شبکه افق، با اشاره به جنگ دو ساله غزه و حملات رژیم صهیونیستی به لبنان، سوریه و ایران، از پروفسور طلال عتریسی جامعهشناس سرشناس لبنانی پرسید که آیا این تحولات، منجر به شکلگیری بیداری جدیدی در جهان عرب و اسلام شده است؟
آیا افکار عمومی جهان اسلام تغییر کرده است؟
اسفندیاری با اشاره به موج حملات رژیم صهیونیستی در دو سال گذشته به فلسطین، لبنان، سوریه و ایران، پرسید: «آیا میتوان گفت که این رویدادها، معادلات جدیدی را در افکار عمومی جهان عرب و اسلام رقم زدهاند؟»
او ادامه داد: «پیش از این، با روند توافقات عادیسازی روابط برخی کشورهای عربی با اسرائیل در قالب «پیمان ابراهیم»، این تصور وجود داشت که ملتها نیز با این روند همراه هستند. اما اکنون، آیا شاهد یک بازگشت، یا حتی بیداری جدیدی در میان ملتهای مسلمان هستیم؟»
از توافق ابراهیم تا بیداری اسلامی؟
شهاب اسفندیاری با ارجاع به یکی از کتابهای مهم پروفسور عتریسی با عنوان «بین دو بیداری: از غفلت تا هوشیاری» این پرسش را مطرح کرد که آیا اکنون میتوان از یک بیداری سخن گفت؟
او تأکید کرد: «مردم در کشورهای مختلف، بویژه پس از جنگ غزه، بهنظر میرسد که هوشیارتر از قبل شدهاند. آیا میتوان گفت که این، آغازی بر یک موج جدید بیداری اسلامی در سطح منطقه است؟»
طلال عتریسی: پاسخ ایران به تجاوز اسرائیل، بیداری وجدان ملتهای عرب را رقم زد
پروفسور طلال عتریسی جامعهشناس برجسته لبنانی، در گفتوگو با ویژهبرنامه خرمشهر شبکه افق، با اشاره به تحولات پس از جنگ غزه و تجاوزات رژیم صهیونیستی به ایران، سوریه و لبنان، تأکید کرد که آنچه در «طوفان الاقصی» و پاسخ تاریخی ایران رخ داد، نهتنها معادلات امنیتی منطقه را تغییر داد، بلکه بیداری تازهای در وجدان ملتهای عرب ایجاد کرد.
در ادامه برنامه تحلیلی خرمشهر، پروفسور طلال عتریسی با حضور آنلاین، درباره تأثیر جنگهای اخیر و پاسخ ایران به تجاوزات اسرائیل سخن گفت. او با مرور روند عادیسازی روابط برخی کشورهای عربی با رژیم صهیونیستی، تأکید کرد که جنگ غزه، مقاومت یمن، و حمله مستقیم ایران به سرزمینهای اشغالی، موجی از بیداری و همبستگی مردمی را در جهان عرب به راه انداخت.
شکست روایت اسرائیلی از «پایان مقاومت»
عتریسی با اشاره به تلاشهای آمریکا و برخی کشورهای عربی برای عادیسازی با رژیم صهیونیستی از طریق «پیمان ابراهیم»، گفت: «این پروژهها سعی داشتند مقاومت را بیریشه، نیابتی و تمامشده نشان دهند. اما واقعیت میدانی نشان داد که مقاومت در فلسطین، لبنان، یمن و حتی در پاسخهای ایران به تجاوز، زنده و فعال است.»
حمله مستقیم ایران؛ نقطه عطف تاریخی در افکار عمومی
او گفت: «برای نخستین بار در تاریخ، موسسات امنیتی، نظامی و علمی اسرائیل هدف مستقیم قرار گرفت. این پاسخ، یک شادی عمومی و پنهان در دل ملتهای عرب را زنده کرد.»
عتریسی افزود: «ما شاهد ویدیوهایی از واکنش مردم در سراسر جهان عرب بودیم که از فرود موشکهای ایرانی بر تلآویو ابراز شادی میکردند؛ چرا که برای نخستین بار، اسرائیل پاسخ گرفت.»
سقوط تصویر شکستناپذیر بودن اسرائیل
به گفته عتریسی، اسرائیل تا پیش از این خود را شکستناپذیر و آسمانش را غیرقابل نفوذ نشان میداد. اما حملات دقیق ایران این تصویر را فرو ریخت.
او تصریح کرد: «پروژههای فتنهگرانهای که میلیونها دلار برای آنها هزینه شده بود، شکست خوردند. مردم کشورهای عربی از تونس تا مغرب، عراق و فلسطین، تغییری عمیق را درک کردند.»
آینده روابط ایران و جهان عرب در پرتو این بیداری
عتریسی در پایان گفت: «طوفان اقصی، مقاومت فلسطین، پاسخ قاطع ایران به تجاوز اسرائیل، و بیداری وجدان ملتهای عرب، آینده روابط منطقه را بازتعریف خواهد کرد. دیگر نمیتوان با افکار عمومی ملتها مانند قبل رفتار کرد؛ آنها بیدار شدهاند.»
طلال عتریسی: انقلاب اسلامی ایران باورهای نسلی از روشنفکران عرب را دگرگون کرد
پروفسور طلال عتریسی، جامعهشناس برجسته لبنانی، در بخش پایانی گفتوگوی خود با برنامه خرمشهر شبکه افق، با مرور خاطرات خود از دوران تحصیل در فرانسه همزمان با پیروزی انقلاب اسلامی، تأکید کرد که این انقلاب برای نسل روشنفکران عرب، تغییری بنیادین در نگاه به اسلام، سیاست و امکان ایجاد نظام دینی مستقل به وجود آورد.
در پاسخ به پرسش دکتر شهاب اسفندیاری درباره برداشت اولیهاش از انقلاب اسلامی ایران در دوران تحصیل در فرانسه، پروفسور عتریسی گفت: «برای ما که در فضای آکادمیک غربی پرورش یافته بودیم، تصور انقلاب دینی توسط یک مرجع متفکر اسلامی کاملاً بیسابقه بود. آن زمان، تنها مارکسیسم و لیبرالیسم را قادر به ایجاد انقلاب میدانستند، نه اسلام.»
انقلاب ایران، نقطه عطف فکری برای روشنفکران مسلمان
عتریسی با اشاره به فضای فکری آن دوران گفت: «ما هرگز تصور نمیکردیم اسلام بتواند چنین انقلابی را رقم بزند. نه فقط یک تحول سیاسی، بلکه یک تغییر عمیق در باورهای فرهنگی، اجتماعی و مفهومی برای ما به وجود آمد.»
او افزود که اندیشههای امام خمینی از جمله مفاهیم قرآنی مانند مستضعفین و شیطان بزرگ، برای آن نسل تازگی داشت و الهامبخش وحدت فکری میان ملتهای مظلوم شد.
انقلاب اسلامی، آغازگر عصری نو در نظم منطقهای
وی تصریح کرد: «انقلاب اسلامی فقط یک پیروزی در برابر رژیمی سرسخت نبود؛ بلکه مدلی بدیع از حکومتسازی اسلامی، مستقل از شرق و غرب را معرفی کرد. الگویی که غرب نتوانست آن را بپذیرد و به همین دلیل، فشارها و تحریمها علیه ایران ادامه یافت.»
عتریسی در ادامه تأکید کرد که نگاه تحلیلگران منصف در منطقه امروز این است که پروژه انقلاب امام خمینی همچنان زنده و پویاست.
الگویی که غرب نمیتواند تحمل کند
او با اشاره به برخورد دوگانه غرب با مسأله انرژی هستهای گفت: «ما بهروشنی میدانیم که مشکل غرب با ایران، سلاح هستهای نیست؛ بلکه استقلال فکری و عملی ایران است که آنها را نگران کرده. ایران اثبات کرده که بدون تکیه بر غرب، میتوان کشور، جامعه و حکمرانی را اداره کرد.»
امام خمینی؛ رهبری که مرزهای ادیان را درنوردید
پروفسور عتریسی افزود: «نفوذ فکری امام خمینی تنها محدود به مسلمانان نبود؛ روحانیون مسیحی و روشنفکران از ادیان گوناگون تحت تأثیر او قرار گرفتند. این یک انقلاب جهانی بود، نه فقط اسلامی.»
نظر شما