دکتر شهاب اسفندیاری، رئیس دانشگاه صداوسیما، در برنامه «قرارگاه جنگ» شبکه افق با اشاره به مفهوم استعمار اظهار کرد: برخلاف تصور رایج، استعمار صرفاً یک رخداد ناشی از اشغال سرزمین‌ها نیست، بلکه یک گفتمان و تفکر است و پیش از آنکه سرزمین‌ها را اشغال کند، ذهن ملت‌ها را اشغال می‌کند. اگر استعمارگران نمی‌توانستند ذهنیت استعماری را در میان مردم سرزمین‌های مختلف ایجاد کنند، هنگام اشغال با مقاومت‌های جدی روبه‌رو می‌شدند.
وی با بیان اینکه «رهبر شهید» از قهرمانان مبارزه با استعمار بود، افزود: مبارزه ایشان تنها با استعمار به معنای اشغال سرزمین‌ها نبود، بلکه با ذهنیت استعماری مقابله می‌کرد؛ ذهنیتی که ملت‌های دیگر را قانع می‌کند غرب و کشورهای اروپایی ذاتاً از نظر علمی، فرهنگی و تمدنی برتر هستند.
اسفندیاری ادامه داد: ذهنیت استعماری تنها به برتر دانستن غرب ختم نمی‌شود، بلکه نتیجه عملی آن، توجیه سلطه بر دیگر ملت‌هاست؛ به گونه‌ای که حتی برخی نخبگان کشورهای استعمارزده نیز این باور را درونی می‌کنند که سلطه استعمارگران به نفع آنان است و موجب پیشرفتشان خواهد شد.
رئیس دانشگاه صداوسیما با اشاره به نمونه‌هایی از این نگاه در ادبیات سیاسی کشور گفت: گاهی این گزاره مطرح می‌شود که اگر برای آمریکا در ایران منفعت تعریف شود، مشکلات حل خواهد شد؛ در حالی که این همان ذهنیت استعماری است که طرف مقابل را در جایگاه برتر قرار داده و سلطه او را توجیه می‌کند.
وی با تأکید بر اینکه رهبر شهید با این نگاه از بنیان مخالف بود، تصریح کرد: از نگاه ایشان، استعمارگر به دنبال پیشرفت ملت‌ها نیست، بلکه هدفش غارت منابع، ثروت‌ها و تسلط بر سرنوشت کشورهاست؛ بنابراین هر ملتی که بخواهد سرنوشت خود را خودش تعیین کند، باید با ذهنیت استعماری مقابله کند.
اسفندیاری در ادامه با اشاره به تجربه مذاکرات هسته‌ای گفت: طی بیش از دو دهه گذشته، بارها این تصور مطرح شد که با امتیاز دادن و کوتاه آمدن، طرف مقابل از زیاده‌خواهی دست برمی‌دارد، اما تجربه نشان داد این مسیر نتیجه‌بخش نبوده و هر بار با درخواست‌های جدید همراه شده است.
وی با اشاره به خاطرات منتشرشده از جلسات مربوط به مذاکرات هسته‌ای اظهار داشت: در بسیاری از موارد، رهبر شهید نسبت به اعطای امتیاز به غرب هشدار داده و معتقد بودند که با این روند، طرف مقابل عقب‌نشینی نخواهد کرد، اما در نهایت امتیازها داده شد و هر بار مطالبات جدیدی مطرح شد.
رئیس دانشگاه صداوسیما افزود: تجربه تاریخی جمهوری اسلامی ایران نشان داده است که تصور پایان یافتن دشمنی‌ها از طریق عقب‌نشینی و امتیازدهی، نتیجه‌ای نداشته و حتی در مقاطع مختلف، کشور در میانه مذاکرات نیز هدف اقدامات خصمانه قرار گرفته است.
وی با اشاره به توان داخلی کشور گفت: هرجا جمهوری اسلامی بر توان داخلی، ظرفیت‌های علمی و قدرت خود تکیه کرده، دستاوردهای مهمی به دست آورده است. در مقابل، بسیاری از افرادی که این توانمندی‌ها را بی‌اهمیت می‌دانستند، امروز در برابر نتایج آن پاسخی ندارند.
اسفندیاری با اشاره به مقاومت مردم ایران پس از جنگ ۱۲ روزه اظهار کرد: با وجود سال‌ها تحریم اقتصادی، جنگ روانی و تبلیغات گسترده، ملت ایران ایستادگی خود را حفظ کرد و این مسئله نشان می‌دهد زیرساخت‌های فکری و فرهنگی ایجادشده، توانسته است روحیه مقاومت را در جامعه تقویت کند.
وی همچنین با اشاره به موضوع تنگه هرمز گفت: برخی منافع کوتاه‌مدت اقتصادی را جایگزین ابزارهای قدرت کشور معرفی می‌کنند، در حالی که طرف مقابل دقیقاً بر نقاط قدرت ایران تمرکز کرده و تلاش می‌کند همان مؤلفه‌ها را از کشور بگیرد؛ همان‌گونه که در موضوع هسته‌ای نیز چنین رویکردی دنبال شده است.
رئیس دانشگاه صداوسیما با اشاره به تحولات منطقه و موضوع سوریه اظهار داشت: به اعتقاد وی، برخی روندهای سیاسی سال‌های گذشته در عمل به تضعیف مؤلفه‌های قدرت جمهوری اسلامی انجامید و نه‌تنها گشایش اقتصادی ایجاد نکرد، بلکه کشور را از برخی ظرفیت‌های راهبردی نیز محروم کرد.
وی با اشاره به تعبیر رهبر شهید از دولت‌های یازدهم و دوازدهم به عنوان «دولت عبرت» گفت: امروز باید پرسید از تجربه آن سال‌ها چه درسی گرفته شده و آیا در مذاکرات جدید، از آن تجربه استفاده خواهد شد یا خیر.
اسفندیاری در بخش پایانی سخنان خود، راه مقابله با استعمار را ادامه گفتمان «ما می‌توانیم» دانست و گفت: این نگاه صرفاً یک شعار نیست، بلکه یک تفکر ضد استعماری است که ملت را به خودباوری، اتکا به توان داخلی و نپذیرفتن سلطه دیگران دعوت می‌کند.
وی تأکید کرد: ملت ایران با ایستادگی در برابر فشارها، عزت خود را حفظ کرده و اگر این گفتمان در حوزه‌های اقتصاد، فرهنگ، دانشگاه و سایر عرصه‌ها ادامه یابد، مسیر پیشرفت کشور نیز ادامه خواهد یافت.