رویانیوز :: نهمین دوره جشنواره تلویزیونی مستند با شعار «مستند برای همه»، در نخستین روز از اسفندماه ۱۴۰۴، به حساسترین مقطع اجرایی خود رسیده است. این رویداد که از بستر شبکه مستند سیما پیش چشم مخاطبان قرار دارد، اکنون در مرحلهای است که اکثر آثار شاخص روی آنتن رفتهاند و فضای رسانهای کشور تحت تأثیر روایتهای تصویری این جشنواره قرار گرفته است. برخلاف جشنوارههای تخصصی و محفلی، نهمین ایستگاه این رویداد با تکیه بر آنتن رسانه ملی، مستند را به سفره افکار عمومی برده و در این روزهای اسفندماه، عملاً به پرمخاطبترین ویترین فرهنگی تلویزیون تبدیل شده است.
تنوع ۸۶ اثر راهیافته به بخش مسابقه ملی، در سه قالب کوتاه، نیمهبلند و بلند، تابلویی تمامنما از دغدغههای امروز جامعه ایران را ترسیم کرده است. از مستند تحسینهشده «بابا موشک داد» که برآمده از نگاه دانشگاهی و علمی است، تا مستندهای استراتژیکی همچون «آذرآبادگان» و پرترههایی نظیر «من جلال آل احمد هستم»، همگی در این مقطع زمانی در معرض قضاوت نهایی قرار گرفتهاند. این تنوع موضوعی نشان میدهد که جشنواره نهم توانسته است توازنی هوشمندانه میان مسائل تاریخی، دغدغههای محیطزیستی و چالشهای اجتماعی برقرار کند.
افزودن بخش ویژه «ایران عزیز» به سیاستگذاریهای این دوره، جانی تازه به کالبد جشنواره بخشیده است. طبق دیدگاه محمد شکیبانیا، عضو شورای سیاستگذاری، این بخش واکنشی هنرمندانه به وقایع سرنوشتساز ملی و منطقهای، از جمله تجربه جنگ ۱۲ روزه است. در حالی که به هفتههای پایانی سال نزدیک میشویم، این بخش با ایجاد حالوهوایی حماسی و بهروز، ثابت کرد که مستند تلویزیونی میتواند فراتر از یک قالب آرشیوی، به عنوان «روایتگر اول» در تحولات جاری کشور نقشآفرینی کرده و نبض جشنواره را با واقعیتهای جامعه هماهنگ سازد.
از منظر جامعهشناختی، اسفندماه ۱۴۰۴ را میتوان فصل ثمردهی تلاشهای جشنواره در ارتقای سلیقه بصری مردم دانست. نفیسه مرشدزاده، از اعضای شورای سیاستگذاری، معتقد است عمومیشدن تماشای مستند در محیط خانواده، تعریف این قالب هنری را در ذهن مخاطب عام بازسازی کرده است. اکنون که بخش بزرگی از آثار پخش شدهاند، میتوان شاهد بود که چگونه روایتهای امیدبخش و مسئلهمحور درباره «تولید ایرانی» و «محیط زیست»، جایگزین نگاههای انتزاعی شده و حس تعلق ملی را تقویت کردهاند.
در نهایت، آنچه اول اسفند را به نقطهای کلیدی در تقویم جشنواره تبدیل میکند، اوجگیری مشارکتهای مردمی در تعیین برگزیدگان است. با نزدیک شدن به مراحل نهایی، رقابت در سامانه پیامکی ۳۰۰۰۰۸۱ و سایت رسمی جشنواره به بالاترین سطح خود رسیده است. این «دموکراسی رسانهای» باعث شده تا سرنوشت برگزیدگان نه فقط در اتاقهای داوری، بلکه در دستان میلیونها بینندهای باشد که با رای خود، کیفیت و محبوبیت آثار را تایید میکنند. نهمین جشنواره تلویزیونی مستند اکنون در انتظار تجمیع این آراء است تا در اختتامیهای باشکوه، بهترینهای سینمای حقیقت را معرفی کند.
گزارشگر: مصطفی واهبی
نظر شما