ایران در سه حوزه جنگی اعم از میدان جنگ رسانه ، روایت جنگ و همچنین در دیپلماسی و مذاکره پیروز شد

هم‌اندیشی علمی «ارزیابی ابعاد رسانه‌ای تشییع رهبر شهید» به همت دانشکده دین و رسانه برگزار شد. در این نشست، دکتر کمال اکبری رئیس دانشکده دین و رسانه، دکتر محمدعلی روزبهانی عضو هیئت علمی دانشگاه هنر، دکتر مسعود نیک‌روش تحلیلگر مسائل راهبردی و استاد سواد رسانه‌ای، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عبدالله جلالی پژوهشگر ارشد دین و رسانه، دکتر سیدمحمدعلی رضوی مدیر گروه ارتباطات و علوم اجتماعی دانشکده دین و رسانه و دکتر احسان آذرکمند مدیر دفتر پژوهش‌های دین و رسانه حضور داشتند.

در آغاز این نشست، دکتر کمال اکبری با خیرمقدم به استادان و حاضران، هدف از برگزاری این هم‌اندیشی را بررسی علمی ابعاد رسانه‌ای تشییع رهبر شهید عنوان کرد و گفت: این رویداد از مهم‌ترین رخدادهای رسانه‌ای کشور است که باید با نگاهی جامع و از منظرهای مختلف سیاسی، اجتماعی، ارتباطی و رسانه‌ای مورد ارزیابی قرار گیرد.

رئیس دانشکده دین و رسانه با اشاره به تفاوت روایت‌های رسانه‌ای درباره این مراسم تصریح کرد: در رسانه‌های داخلی و خارجی نگاه‌های متفاوتی نسبت به تشییع رهبر شهید شکل گرفت. برخی رسانه‌ها این رویداد را نشانه‌ای از تولید و تقویت گفتمان قدرت جمهوری اسلامی دانسته و آن را بازتولید گفتمان حاکمیت ارزیابی کردند؛ در مقابل، رسانه‌های مخالف نیز با روایت‌های خاص خود به این موضوع پرداختند.

دکتر اکبری خاطرنشان کرد: تعدد روایت‌ها و زاویه‌دیدهای مختلف درباره این رویداد، ضرورت تحلیل علمی و دقیق آن را دوچندان می‌کند و در این نشست، استادان هر یک از منظر تخصصی خود به ارزیابی این ابعاد خواهند پرداخت.

وی در ادامه با اشاره به اهداف این سلسله نشست‌ها گفت: این جلسه آغاز یک فرایند علمی است و بنا داریم در نشست‌های آینده نیز سایر ابعاد این موضوع را بررسی کنیم تا در نهایت، جمع‌بندی و تحلیل مدیریتی و رسانه‌ای آن در اختیار مسئولان ذی‌ربط در سازمان و سایر نهادها قرار گیرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه هنر با تأکید بر اینکه پوشش رسانه‌ای تشییع رهبر شهید صرفاً بازنمایی یک مراسم نبود، گفت: رسانه با پیوند دادن خیابان، آیین مذهبی و مخاطبان، این رویداد را به تجربه‌ای مشترک برای میلیون‌ها نفر در داخل و خارج از کشور تبدیل کرد.

به گزارش روابط عمومی دانشکده دسن و رسانه دکتر محمدعلی روزبهانی در هم‌اندیشی علمی «ارزیابی ابعاد رسانه‌ای تشییع رهبر شهید» که در دانشکده دین و رسانه برگزار شد با تسلیت شهادت رهبر انقلاب اسلامی، فرماندهان، رزمندگان و شهدای جنگ تحمیلی اخیر، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین کارکردهای رسانه در مراسم‌های بزرگ ملی و آیینی، یکپارچه کردن عرصه‌های مختلف اجتماعی است به گونه‌ای که خیابان، آیین مذهبی و رسانه در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و مخاطب حتی اگر امکان حضور فیزیکی در مراسم را نداشته باشد، خود را جزئی از آن احساس می‌کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه با تشریح ابعاد رسانه‌ای آیین تشییع رهبر شهید، این مراسم را فراتر از یک رویداد خبری دانست و تأکید کرد: رسانه در چنین رخدادی تنها وظیفه ثبت تصاویر را برعهده ندارد، بلکه با پیوند دادن «خیابان»، «آیین مذهبی» و «رسانه»، یک واقعیت واحد و مشترک می‌آفریند که میلیون‌ها نفر را در داخل و خارج از کشور به بخشی از مراسم تبدیل می‌کند.

وی با بیان اینکه پوشش رسانه‌ای این تشییع، مرز میان حاضران در میدان و مخاطبان را از میان برداشت، اظهار کرد: رسانه امتداد مراسم را به خانه‌ها کشاند و افرادی را که امکان حضور نداشتند، از یک تماشاگر صرف به عضوی از صف تشییع‌کنندگان تبدیل کرد. این ویژگی، قدرت رسانه در شکل‌دهی به یک صف ملی و فراملی را نشان داد؛ ظرفیتی که در تشییع شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی، شهید آیت‌الله رئیسی و این مراسم نیز به‌روشنی قابل مشاهده بود.

روزبهانی با تأکید بر تفاوت «امت» با «توده» تصریح کرد: نمایش یک امت با نمایش یک جمعیت انبوه تفاوت اساسی دارد. در یک استادیوم ورزشی، افراد با انگیزه‌های فردی کنار هم قرار گرفته‌اند، اما در آیین تشییع رهبر شهید، آنچه شکل می‌گیرد یک «بدن جمعی» مبتنی بر ایمان، هویت و آرمان مشترک است. از همین رو، نوع روایت، زاویه دید دوربین، تدوین و کارگردانی باید بتواند این حقیقت را به تصویر بکشد، نه اینکه صرفاً ازدحام جمعیت را ثبت کند.

وی با اشاره به تجربه‌های موفق تصویربرداری از آیین‌های مذهبی گفت: پوشش چنین مراسمی نیازمند افرادی است که تجربه زیسته حضور در آیین‌های دینی را داشته باشند. تصویربردار، کارگردان و تدوینگری که با منطق روایت آیینی آشناست، بهتر می‌تواند مفاهیمی چون سوگ، حماسه، مظلومیت، وفاداری و مقاومت را در قاب تصویر بازنمایی کند.

این استاد دانشگاه با اشاره به دیدگاه «میشل فوکو» درباره انقلاب اسلامی افزود: فوکو پس از مشاهده راهپیمایی‌های مردم ایران نوشت که پیش از آن «توده» را صرفاً یک مفهوم ذهنی می‌دانست، اما در ایران آن را به‌صورت عینی مشاهده کرد. البته از منظر انقلاب اسلامی، آنچه در این مراسم دیده می‌شود «امت» است، نه توده؛ امتی که بر محور ولایت و ایمان شکل گرفته و همین تفاوت باید در روایت رسانه‌ای نیز بازتاب پیدا کند

دکتر مسعود نیک‌روش: تشییع میلیونی رهبر شهید خطای محاسباتی دشمن درباره ایران را اصلاح کرد

دکتر مسعود نیک‌روش، تحلیلگر مسائل راهبردی و استاد سواد رسانه‌ای، در هم‌اندیشی علمی «ارزیابی ابعاد رسانه‌ای تشییع رهبر شهید» با بیان اینکه تشییع میلیونی رهبر شهید یک پدیده کم‌نظیر در سطح ملی و فراملی بود گفت: مهم‌ترین دستاورد این رویداد، اصلاح خطای محاسباتی دشمن درباره جمهوری اسلامی ایران بود.

وی با اشاره به اینکه در کنار بررسی بازتاب رسانه‌ای این مراسم باید آثار ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی آن نیز مورد توجه قرار گیرد گفت: پیش از تحلیل بازتاب‌های تشییع، باید به این پرسش پاسخ داد که چه تصویری از ایران پیش از این مراسم در رسانه‌ها و محافل بین‌المللی شکل گرفته بود و پس از آن چه تصویری به جهان مخابره شد.

دکتر نیک‌روش با تشریح شرایط سیاسی و امنیتی سال‌های اخیر گفت: ترور فرماندهان مقاومت، فشارهای گسترده علیه غزه، تحولات سوریه، فشارهای سیاسی منطقه‌ای، مشکلات اقتصادی، کاهش مشارکت انتخاباتی، ترور شخصیت‌های برجسته و برخی برداشت‌ها از مواضع مسئولان، مجموعه‌ای از عوامل بود که از نگاه دشمن، تصویری از ضعف ایران ایجاد کرد.

وی افزود: بر اساس همین برداشت آمریکا و رژیم صهیونیستی به این جمع‌بندی رسیدند که زمان مناسبی برای اجرای پروژه «تغییر نظام» در ایران فراهم شده است؛ از همین رو راهبردهای خود را بر پایه این تصور طراحی کردند.

این استاد سواد رسانه‌ای با بیان اینکه رهبر شهید انقلاب اسلامی بارها نسبت به ایجاد تصویر ضعف از ایران هشدار داده بودند تصریح کرد: ایشان تلاش کردند با تقویت هم‌زمان هویت ملی و هویت دینی، این خطای محاسباتی را اصلاح کنند؛ از تأکید بر ایران و هویت ملی گرفته تا ارجاع به فرهنگ عاشورا و مقاومت.

وی ادامه داد: به اعتقاد دشمن حذف فرماندهان نظامی، ضربه به برنامه هسته‌ای و در نهایت حذف رهبر انقلاب، زمینه فروپاشی نظام را فراهم می‌کرد، اما این محاسبات در میدان با شکست مواجه شد.

دکتر نیک‌روش با اشاره به حضور گسترده مردم در مناسبت‌های مختلف و سپس تشییع رهبر شهید اظهار داشت: تشییع میلیونی رهبر شهید مهم‌ترین پیام خود را به دشمن منتقل کرد و آن اینکه برآوردهای پیشین درباره وضعیت داخلی ایران نادرست بوده است.

دکتر نیک‌روش با اشاره به ابعاد بین‌المللی این مراسم اظهار کرد: تشییع رهبر شهید تنها یک آیین داخلی نبود، بلکه به یک رخداد مهم در عرصه دیپلماسی رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران تبدیل شد. حضور بیش از ۱۰۰ هیئت از بیش از ۵۰ کشور جهان در این مراسم در شرایطی که ایران درگیر جنگ بود، نشان داد جمهوری اسلامی توانسته است میان دیپلماسی رسمی، دیپلماسی عمومی و رسانه‌ای پیوندی مؤثر ایجاد کند.

وی افزود: این مراسم توانست افکار عمومی داخلی و جهانی را برای مدتی در کانون توجه خود قرار دهد و روایت جمهوری اسلامی ایران را به روایت غالب تبدیل کند موضوعی که تلاش رسانه‌های غربی برای کوچک‌نمایی یا حاشیه‌سازی پیرامون این مراسم را ناکام گذاشت.

این تحلیلگر مسائل راهبردی، تشییع رهبر شهید را دارای ابعاد هویتی، نمادین، رسانه‌ای، دیپلماتیک و تمدنی دانست و گفت: برگزاری مراسم در شهرهای ایران و عراق، پیوند میان ملت‌های محور مقاومت و همبستگی مسلمانان را به نمایش گذاشت و نشان داد این رهبری، صرفاً یک جایگاه سیاسی در داخل ایران نیست بلکه از نفوذ فکری، دینی و فرهنگی در سطح جهان اسلام برخوردار است.

دکتر نیک‌روش خاطرنشان کرد: مهم‌ترین پیام این مراسم برای افکار عمومی جهان، نمایش اقتدار و انسجام جمهوری اسلامی ایران در میانه جنگ بود موضوعی که موجب تغییر رفتار و ادبیات مقامات آمریکایی پس از برگزاری این مراسم شد و خطای محاسباتی آنان درباره ایران را بیش از پیش آشکار کرد.

وی تأکید کرد: اگر بخواهم نتیجه بحث را در یک جمله بیان کنم باید بگویم تشییع رهبر شهید خطای محاسباتی دشمن را اصلاح کرد و تصویری متفاوت از انسجام، سرمایه اجتماعی و اقتدار جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه و جهان به نمایش گذاشت.

دکتر نیک‌روش در پایان خاطرنشان کرد: بازتاب‌های این رویداد را می‌توان در چهار سطح اجتماعی، شناختی، منطقه‌ای ـ تمدنی و ژئوپلیتیکی بررسی کرد که هر یک نیازمند تحلیل مستقل و دقیق است و می‌تواند موضوع نشست‌های تخصصی آینده قرار گیرد.